Би хааяадаа ингэж бодох юм

Live your life

2012-01-28T16:58:00.001+09:00

Сая гадаа гараад яг байрны өмнө байрлах теннисны талбай дээр хүмүүс газрын теннисны бөмбөгөөр наадах байхыг харан ганцаараа сууж байв. Өнгөрсөн улиралд сонирхолынхоо дагуу одон орны хичээлд сууж байснаа саналаа. Хэдэн жилийн өмнөөс сонсоод л байсан их тэсрэлтийн онол гэж юу болох, орчлон ертөнц хичнээн тааварлашгүй аврага том, хүмүүний оюун хэр хэмжээнд хязгаарлагдмал болохыг тэгэхэд л анзаарч билээ. Өчигдөр л олон нийтийн хүлээр зөвшөөрч байсан онол өнөөдөр бидний хэрэглэдэг өнцгийн системээр зуун наян градус буюу эсрэгээрээ эргэчихсэн байх боломжтой эд. Баахан үзэл сурталуудтай. Байнга л шинийг эрэлхийлж байдаг нөхөд байхад, маш хатуу хөшингө тогтсон үзэлтэй нөхдүүд байна. Бодоод байхаар хичнээн ч их судлагдах ухагдахуунууд байдаг юм дээ. Химийн нөхдүүд хүний биед ороод яах урвадгийг судалж байхад биологийн суутнууд тэр нь яг ямар нөлөө үзүүлээд байгааг судлах. Бүх шинжлэх ухааны хатан хаан болох тооны ухаан тэрийг нь загварчилж байх шиг.

Ухагдахууныг хичнээн гүн малтана тэр хэрээр бусад малтагч нартайгаа холбогдоод нэгэн цогц зүйлрүү л тэмүүлээд байх шиг. Гэхдээ тэр зүйл нь ганц байна уу гэдэг чухал. Гаргалгааны үнэ цэнэ гэдэг гагцхүү эндээс л гарч ирж байх шиг. Миний сурч боловсроод байгаа Солонгос гэхэд хүнд үйлдвэрийн үеэ даваад одоо нарийн үйлдвэрлэл дээрээ явж байна. АНУ, Японы жишгийг дагавал цаашид технологио хөгжүүлэх ч гэлээ, санхүүгийн зах зээлрүү л орох болов уу. Хааш нь үл мэдэгдэх энэхүү аялал нь улсын хувьд ард түмэндээ тайван хангалуун амьдралыг олгох, улсыг удирдан залж байгаа хүмүүс нь дараагийн сонгуульдаа гарч ирэхэд хамгийн ихээр анхаар нэг ёсондоо тэнд л үнэ цэнэ нь хадгалагдаж байх шиг. Сонин ч юм. Бодоод байхаар нэг тийм бичвэл дэндүү нуршуу аталаа хүн болгоны анзаараад байдаггүй юм бичих ч юм шиг. Бүр тайлбарлаж чадахгүй ч юм шиг тийм л нэгэн бодолд хүрээд байх юм. Бурхан багшийн айлдаж бидний орчуулдаг "Хоосон" гэх ойлголт яг энэ үгээрээ буух уу гэдэг сонин л байна. Бурхан багшийн яг айлдаж байсныг нь сонсож үзэх юмсан. Агуу гүн ухаантнуудын бодлыг яг амнаас нь биений илэрхийлэлтэй нь сонсох юмсан.

Эцсийн үр дүндээ ганцхан би бус нийтээрээ яах гэж энд байгаа вэ гэсэн асуулт нь болчих юм. Цаашлуулаад бодоод байхаар нэг л их хязгааргүй цэгээс тэсэрсэн юм бол яагаад ганцхан бидний энэ "үе" үүснэ гэж. Өөр хязгааргүй олон үеэс үүсэх бус уу гэсэн бодол ч төрөх юм. Харь гаргийн нөхөд. Ид шид энэ бүхэн боломжтой юу?
Нэр нь үл санагдах нэгэн одон оронч, "Байгаа гэдэг нотолгоо байхгүй нь, байхгүй гэсэн үг биш" гэж айлдаж байсан юм билээ. Өнөөдөр та бидний тэмүүлэхийг зорьж буй ч бусдын ноттойгоор үгүйсгэж буй зүйл маргааш биелэгдэхгүй гэх газаргүй. Гагцхүү итгэл үнэмшил л чухал. Тэмүүлээд байгаарай...

Шөнийн аядууханаас өглөөний цэвдүүхэн

2012-01-17T08:47:00.001+09:00

Яг юу ч бичих гээд энэ гарчигийг өгчихөв бүү мэд. Өчигдөр шөнө гуулин улсын нийслэл хотод жаахан жавартай юм шиг хэрнээ салхи тогтуун, агаар аядуухан байлаа. Шөнө өдөр солигдоод удаагүй байгаагаас ч тэр үү одоогоор алтан нарны гэрэл гялалзах мөч өглөөний долоон цаг орчимд хэмжигдэж байна. Намайг ямар ч бүтээлгүй сууж байхад, дэлхийн нөгөө өнцөгт, яахав ойртуулбал Энэтхэг ч юмуу Колумбид хүн энэ мөчийн түүхийг бичилцэн суугаа биз.

Бодолд автсан толгой сайн нойрсдоггүй өглөө нилээн эрт дурлалт бүсгүйнхээ байран дээр ирчихээд хүлээгээд сууж байна. Өнөөдөр өнгөрчихвөл нэг сайхан унтаад өгөх байх.

Итгэл сарнисан зүрхний хайр
Илч үгүй түлээний мод

Ямар ч нийгмийн харилцаанд орсон итгэл гэдэг нэгэн асар чухал юм байх. Генерал байлдагч, эмч өвчтөн, эр эм гээд ямар ч харилцаа итгэл гээч зүйл үгүйгээр урагшаа нэг ч ахицтай үл урагшилах. Тэр тусмаа зүрхний яам хариуцан ажилладаг асуудлуудад энэ зүйл хамгаас чухал. Харамсалтай нь зорилготой зорилгогүй, зарим тохиолдолд буруугаар ойлгогдсоноос итгэл гэдэг зүйлийг хумхийн тоос шиг үлээгээд хаячихаж байгаа юм. Зорилготой зорилгогүйг учрыг нь олж хужрыг нь тунгааж болдог байхад нэг буруу ойлголтоор нийт ертөнцийг сүйрүүлээд хаячих боломжтой. Эндээс ойлголт гэж нэг ухагдахуун гарч ирнэ. Хүн ер нь юу хүснэ түүнийгээ мэдэрч чаддаг амьтан.

Юу болж байгааг тодорхой мэдэлгүй шөнийн түнэр харанхуйд аядуу зөөлөн нялуурч байснаас бүх юмыг өглөөний наранд харж байгаа юм шиг тов тодорхой харж гэмээнэ хичнээн өвлийн цан дундуур харсан нь оюунт хүний хувьд хамгаас тааламжтай. Зөгнөлт мөрдөгч Шерлок Холмесоос сурах юм энэ. Ямар ч юмыг бүрэн мэдээлэл дээр үндэслэлгүйгээр аа тэр идчихэж, энэ хумсалчихаж гэх нь хамаг хэргийг бусниулаад хаячих нягууртай.

Тэгэхээр бүгдээрээ ямар ч хэрэг байсан бүхий л шалтгааныг тодруулаагүй цагт яаран дүгнэлт гаргаж зарим тохиолдолд "хариу арга хэмжээ"(counter strike) хэрэгжүүлэхээс зайлсхийх хэрэгтэй. Нэг ёсондоо уужуу Монгол зан гаргах хэрэгтэй гэсэн үг юм. Ингэж байж Кэннэди ерөнхийлөгч дэлхийг цөмийн дайнаас хамгаалж байсан түүхтэй.

Тэмүүлэл

2012-01-08T03:46:00.001+09:00

Тэсгэм өвлийн салхи хацар хага ташина
Тэмүүлэлдээ хөтлөгдөх би хөнгөн хатирсаар

Аль хэдийнэ нөгөө кинон дээр гараад байсан 2012 он хүрээд ирчихэж. Энэ болтол ч аяа олон юм хийнэ гээд бодож байсан санагдаад байгаа юм бүтээсэн нь хэд юм бол доо. Нийгмийн амьдралд хутгалдаад ирэхийн хамаар сурах зүйлүүд байх ч, хүн төрөлхтөн яагаад заримдаа энгийн зүйлийг дэндүү ярвигтай болгодог юм болоо ч гэж гайхах зүйлс гарах юм.
Энэ бичлэгт мөрөөдөл биш зорилго биш тэмүүлэл гээчийн талаар ярих гэж байна. Мөрөөдөл гэчихээр арай холдоод, зорилго гэчихээр арай "хатуу" сонсогдоод тэмүүлэл гэхээр л чихний аясаар зөөлөн сонсогдоод байгаа хэрэг.

Солонгост сурна гээд явахад ихэнх танилууд маань дэмжиж байсан ч, зарим нь тэр олон монгол байдаг газар очиж сураад яах юм бэ гүрийж байгаад баруун луу яв гэж байлаа. Ирсэн хойно, зүтгэж байгаад хүмүүсийн хамгийн сайн гэгдэх Сөүлийн их сургууль руу орооч гэв. Оюутны холбоонд орж байхад, ажил олж хийгээчээ орлогогүй нэр хүндгүй тэрүүгээр яадаг юм гэх найзууд байв. Найз охинтойгоо ирээдүйд цуг амьдарна гэхэд, гучин нас ч хүрээгүй байж ганц хүн гээд тэнэг юм Монголдоо очоод чи шилээд авна мулгуу минь гэх "хүмүүс" байв.
Даанч миний тэмүүлэл өөр байсан юм. Одоо сурч байгаа сургуульдаа орж 100 гаруй жилийн түүхтэй хотхонд дулаахан уур амьсгалд таатай суралцаад үсээ буурал болтол заасан багш нараар заалгах нь миний баклаварт суралцах тэмүүлэл байв. Тархай нь илт мэдрэгдэх элэг нэгт Монгол оюуны үйлстэнүүдээ илүү нэгдэлтэй болгож Монгол гэх нэрний нэр хүндийг өсгөх нь мөнгөний төлөө ажиллахаас илүү санагдсаных. Хайрлан буй найз бүсгүйгээ эмгээн гэж дуудах хүртэлээ цаг хугацааны түүхийг бүтээх нь миний зүрхний тэмүүлэл дээр одоо байгаа миний оршихуй байгаа.

Бодит байдалтайгаа зохицож, ямар ч түлхэлт шахалтгүй байхад өөрөө зүтгээд байвал тэр л тэмүүлэл шиг. Нэг ёсондоо сэтгэлээрээ хийдэг ч гэх юм уу даа. Яг л нэг зүйлийг хийж байхад эсвэл нэгэн зүгрүү явж байхад бүхий л зүрхээрээ зүдэрснийг үл мэдрэн зүтгэх нь тэмүүлэл буйн шинж. Тэмүүлэл хийгээд түүндээ хүрэх арга замаасаа хамаараад тэр хүний хэн болох нь ерөнхийдөө танигдана шүү. Архинд тэмүүлээд байвал за тэгээд ер нь архичин. Эрх мэдэлд тэмүүлбэл жанжин шугамаараа улс төрч. Харин зарим хүмүүс юугаа ч мэдэхгүй мөнгөний төлөө зүтгэж байхад, архидахын төлөө зүтгэдэг нь, цуглуулсан хэдэн төгрөгөөрөө гэр бүлээ тэжээх гэсэн нь байна. Зургийг бүтнээр нь харж байх хэрэгтэй. Улсын төлөө эсвэл ургийн төлөө эрх мэдэлд тэмүүлж байна уу, уухын төлөө эсвэл умбахын төлөө усанд зүтгэж байна уу гэдгийг.

Сайн үйлс тань бадарч
Сэтгэлийн тэмүүлэл тань гүйцэх болтугай

Хоосон мэт боловч...

2011-12-08T21:38:00.001+09:00

Хүйтэн өвлийн агаар
Хоолой даван ороход
Уушигны тэлэлт сулрах нь
Угаас хоосон чанарыг илтгэх

Сэрүүхэн шөнөөр гадаа сэлгүүцэж
Будан бүрхэх тэнгэрийг анхаарч
Сэтгэлээ ажин хэсэг суухад
Би гэдэг бурууг ухаарна

Олон амьтанд ч үл анзаарагдах
Олон муу сэтгэлээ даръя
Огоорч төөрөгдсөн бодлоо цэгнэж
Огторуйн талаар дахин эргэцүүлье

Мэдсэн бүхнээ харамгүй хуваалцах
Оюун мэдлэгийн санг бүтээе
Олсон бүхнээрээ бусдыг тэтгэх
Оломгүй сэтгэлт нэгэн болъё

Мөнхөд орших тавилангүй боловч
Энэ бие минь
Мандах нарны илчээр тэтгэгдэх
Эгэлгүй их хайрын далайд хөвнө

2011.12.08

Ухамсарлахуй

2011-12-06T00:47:00.001+09:00

Нөхөр Х.Д.Анарболд сүүлийн үед ихээхэн зав зай багатай болоод гүйгээд байна. 11 сард суралцан буй сургуулийнхаа Монгол оюутны төлөөлөл болсон ба БНСУ-д суралцагч Монгол оюутны холбооны тэргүүнээр сонгогдсон нь ихээхэн учир утгатай зүйл болж байна. Энэ бүхнээс илүүтэйгээр, мөхөс би хайрлаж хайрлуулах нэгэнтэй болсон юм.

Анх хуралд оролцоод явж байхад тэр суудал дээр очвол ийм зүйлсийг хийнэ, хэрэгжүүлнэ гэж байсан ч үүргээ гардаж аваад сар болж байхад одоогоор тодорхой хийж гийгүүлсэн зүйл гараагүй л байна. Гэхдээ анх гаргасан мөрийн хөтөлбөрөө өөрийн бодож байгаагаараа хэрэгжүүлж чадвал хүрэх дээд цэг маань болчих гээд байх шиг байна. Өөрийгөө анзаарвал ихээхэн "ардчилсан" сэтгэлгээтэй бололтой юм. Ямар нэгэн юмыг л шийдэх гэхээрээ бүгдийн эрх ашигт нийцүүлэх талаас нь ажиллаад байдаг. Тэгтэл тал нутагтаа эрх дураараа сэлгүүцэх сэтгэлгээтэй манайхны хувьд энэ арга явахгүйг нь анзаарсан ба шал өөр аргаар явахаар бодлого гаргаад байж байна. Энэ талаар олон улсын харилцааны хичээлээр ч үзсэн бөгөөд удахгүй тэмдэглэл болгоод оруулнаа.
Ажиглаад байхнээ манайханы хувьд солонгос гэдэг хол газар биш болжээ. Ерээд оны эхэн үед одоо байгаа өндрийнхөө талд ч хүрэхгүй байхад, манай ойрын хамаатнуудаас энэ нутагт ирж сурч байсан бөгөөд, тэгэхэд төрөлх Улаанбаатараасаа ч гарч үзээгүй надад солонгос татах зүгийн гэгдэх энэ улс гайхамшгийн орон шиг санагдаж байлаа. Нэг мэдсэн хүссэн мэргэжлээрээ их сургуульд орчихсон, цаашдын ажлын байр амлагаатай байхад бүхнээ орхиод энэ нутагт ирсэн нь "микро" төвшинд мулгуу мэт байсан боловч "макро" төвшинд багын мөрөөдлөө биелүүлэх замыг маань нээсэн гэдэгт итгэлтэй байна.

Хичээлийн тэмдэглэлээ хийхгүй яваад байгаа ч энэ мэдээллийг блогтоо оруулнадаа гэсэн зүйлс бас ч үгүй нилээн болочихсон байж байна, шалгалтын бэлтгэлээ базаангаа оруулнаа. Энэ ард түмний baby-boom үед төрсөн одоо 50 аад насандаа явж буй хүмүүсээс сурах зүйл ч зөндөө байна. Цуг боловсроод явж буй залуус нь цэрэгт явж ирээгүй л бол, байгалийн баялаггүй цэвэр өрсөлдөөн дундаас шалгараад явж буй нөхөд ямархуу харьцаатай байх нь ойлгомжтой. Гэхдээ эвийг нь олоод нөхөрлөвөл, харь хэлээр ч болтугай цэнгэлийн нөхөдөөс хамаагүй илүү ойлголцоно шүү. Ингэж харанхуйд ганцаардаж явахдаа, гэрэл гэгээ минь болсон нэгэн эмэгтэйтэй учираад түндээ тэсэхүйеэ бэрхээр татагдах болсон юм.

Түүнийгээ болзоонд ч урилгүй хосоо болгочихсон нь энэ тал дээр туршлага муутай миний яаруу сэтгэлгээ байж. Монголчууд онцгойлон тэмдэглээд байдаггүй ч, ихээхэн утга агуулгатай Хрисмасын баярын өмнөх өдрийг зөвхөн түүндээ зориулах талаар бодоод л байж байна. Завгүй явж байгаа болохоор дараа л энэ бичлэгийг олж харах байх.
Би бээр ихээхэн хүмүүстэй учирч, ихээхэн зүйлсийг ухамсарлаж, хэдэн ч жил сууснаа үл мэдэх харанхуйгаасаа цухуйгаад явж байна. Ёстой нөгөө, хорвоо дэлхий уудам хийж бүтээх олон байна, гэдэг л болчихоод байна.

Байхад байна

2011-10-03T13:52:00.002+09:00

Нартай атал гундуухан өдөр байна
Бүрхэг атал тэнэгэр өдөр бас байна
Нөхөр мэт боловч сүгнүүд буй
Дайсан мэт боловч анд буй

Цагийн туршид салаагүй нөхөр ганц хоёр
Салхины аясаар замхрах садан түм бум
Сэтгэлийн утсаар холбогдох амраг ганц
Цэнгэн жаргах шоуны найзууд олон

Алдралт үгүй сэтгэлийн чиг олон бий
Аз тавилангаар учирах нөхөд цөөнгүй бий
Амьдын цагт нэр олон ч толгой ганц
Алдаа гэдэг томьёоны урвуу нь бас бий

Эрт цагаас нөхөрлөсөн ч үл дотнууд байхад
Тавилангаар танилцсан өчигдрийн учрал бий
Танихгүй мэт сүнгэнэн өнгөрөх тэмээний эзэн байхад
Энгүй сэтгэлийн эзэн болох андууд бас бий

Дэлхийн хөгжил дэвшил ба энх тайвны олон улсын харилцаа

2011-09-29T01:10:00.000+09:00

Бүр анхны хичээл орж байхад л бодоод байсан юмаа ингээд бичээд эхэлж байна. Хичээл дээр үзэж байгаа юмаа багцлаад блог дээрээ нийтлэл болгоод оруулаад байвал дараа нь шалгалтын өмнө харж байхад надад тус болохоос гадна, магадгүй хэн нэгэнд тус болох болов уу гэж найдаж байна. Эхний удаад дэлхийн хөгжил ба энх тайван байдал болоод олон улсын харилцааны уялдаа холбоог судлах хичээлийн хамгийн эхний өдрийн лекцийн тэмдэглэлийг төрөлх хэлрүүгээ чадан ядан буулгасан бичлэг болж байна.

Хүмүүс ерөнхийдөө улс төр, эдийн засаг, нийгмийн шижлэх ухааныг нийтлэг хүлээн авдаг боловч бүгд хоорондоо тус тусын гүзгийрүүлэн судалдаг судлагдахуунтай юм. Улс төрийн хувьд бусад нийгмийн талын шинжлэх ухаантай байнгын холбоотой байдаг боловч тэс өөр зүйл судалдаг бөгөөд бид энэ хичээлээр улс төрийн ухааныг түлхүү судлах болно.

Улс төрийн бодлого болоод, гадаад бодлогыг тусад нь салгаж авч үздэг. Гадаад бодлого гэдэг нь тухайн улсын ашиг сонирхолыг шингээсэн байх ба хил дамнан хэрэгжиж байдаг бодлого бөгөөд зсагийн газраас хэрэгжүүлнэ. Харин хилийн шугамнаас нааш хэрэгжиж буй бодлого нь улсын дотоод бодлого(public policy) болох бөгөөд төрийн захиргааны ухаан(public administration)ы судлагдахуун болох юм.

Олон улсын улс төр(International politics) нь, талууд "нааш-цааш" харилцаатай байх, алив хувь хүн пүүс компаниуд бус засгийн газрын төвшинд байх, улсын аюулгүй байдал, цэрэг улс төрийн шинжтэй гэх мэт агуулгатай байна. Олон улсын харилцаа(International Relations)ны хувьд "нааш-цааш" буюу хоёр талт харилцан ажиллагаатай, улс төр, эдийн засаг, соёл урлагын бүхийл төвшинд яригдах бөгөөд хувь хүмүүс ч оролцоотой байна. Уг нь бол хэдхэн арван жилийн өмнө улс төрийн харилцаанд илүүтэй суурилж байсан бол 1970 аад оны үеэс спорт, эдийн засаг, урлагын солилцоо зэрэг нь үүрэг ролийн хувьд өндөрсөж ирсэн байгаа юм.

Хүйтэн дайн дууссанаас хойш дэлхийн улс төр гэсэн ойлголт шинээр гарч ирсэн бөгөөд төрийн бус байгууллагуудын олон улсын харилцаанд гүйцэтгэх үүрэг харьцангуй өндөр болсон. Эдгээр байгууллагууд нь аль ч улсад харъяалагдахгүй биеэ даасан шинжтэй байдаг. Жишээлбэл, дэлхийн худалдааны байгууллага, НҮБ, үндэстэн дамнасан том корпорациудыг дурьдаж болно.

Олон улсын харилцааг авч үзэх дараах дөрвөн хандлага байна.
-Реалист үзэл
-Идеалист үзэл
-Радикал
-Конструктист

Дараагийн бичлэгээр дээрх дөрвөн харь хэлний үзлүүдийг Монгол хүн ойлгохоор тайлбарлах болно.

Харилцан үл хамаарал

2011-09-25T13:47:00.002+09:00

Сүүлийн хоёр хоног сургуулийн фестиваль болоод бужигнаж бужигнаж өнөөдөр өглөөгөөр дуусч байх шиг байна. Одооноос эхлээд оюутнуудын царай бол ерөнхий тархинд төсөөлөгдөөд л байна. За тэр ч яахав, давхар-цөмрөлт(double deep) гэж миний орчуулаад байгаа хямрал юу юугүй хаяад тулчихлаа гэж өнөө өглөө үүрээр уншиж байснаа санаад байгаа юм. Тэгсэн чинь хаа газар хүмүүс санхүүгийн бэлэн бус хэрэгслээр байгаа хөрөнгөө алтаар хэмжүүлж хадгалах болсон гэнэ. Өөр тэгэд эртний ховор барааны гүйлгээ бас өсч л байгаа байх. Яагаад ийм юм болсныг нь мэдээ уншдаг бол гадарлаж л байгаа байх. Грек тэргүүтэй орнуудын засгийн газар нь өрөндөө баригдаад явахаа байгаад, тэгсэн АНУ-ын зээлжих эрхийг нь зүгээр л хувийн компани бууруулж дүгнэсэн, бас нэг сонирхолтой юм нь Олон Улсын Валютын сангийн захирал байхаа Доминик гээд их сүртэй нөртэй хөгшиний холбогдсон хэрэг гэсэн гурван юм л бүх юмны зангилаанууд болж байх шиг байна. Би л харахдаа ингэж хараад байна өөр хүмүүс юу ч магад. Улс төр, эдийн засаг, ашиг сонирхол, "аймшиггүй айдас"ны нөлөө орсноор харахад энгийн юм шиг хэргүүд улам бүр төвөгтэй юм шиг болж харагдаад байна.

За энэ бол оршил байлаа. Түрүүн дурьдсанчилан алт болон зарим нэг зүйлсийн цэнэ өсөөд байгаа сурагтай. Яагаад гэвэл хамгийн ойрын жишээ татахад 2008 онд болсон хямралын үеэр хөрөнгийн зах зээлд эргэлдэж байгаагаас эхлүүлээд үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлд валютийн зах зээлд гээд хохирол амсаагүй газар бараг нэг ч байгаагүй ба сүүлийн хэдэн зуун жил байж л байгаа ирээдүйд байх юм шиг алт л "дажгүй" чанартай гэдгээ харуулсан. Гэхдээ 2008 оны хямрал бол идээндээ бугласан гүн шархнаас шүүс нь гарсан л хэрэг байсан мэт. Тэрийг нь дарж байна гээд засгийн газрууд мултрах аргагүй улс төр эдийн засгийн шийдвэрүүд гаргачихсан.

Хэрэвзээ үнэхээр их хорийн уулзалт дээр Японы санхүүгийн сайдын дүрслээд байгаа "иллюшн" бодит байдлаа орвол алт байтугай, бодитоор оршин бий агуу том барилга, техник хүртэл үнэлэмжгүй болох байх.

Энд л аймшиггүй айдас орж ирж байгаа юм.

Яг Бурхан багшийн сургасан нэг сургаалийг нарийн санахгүй ч утгыг нь сийрүүлбээс, "энэ хорвоод холбоос үгүй зүйлс нэгээхэн ч үгүй. бүгд хоорондоо шалтгаан, хийгээд үрийн холбоогоор холбогдчихсон байдаг. алимны мод таривал алим л гарна" маягийн логиктой тархины тэжээл байдаг. Бүх юмыг ингээд л томьёолчихсон байж.

Нийт системийг бүрдүүлэгч сүйрч байхад ганцхан өөрийгөө аваад гарна гэвэл том эндүүрэл. Дэлхий сүйрвэл сарлуу гараад явчихна гээд байгаа нөхөд тэнэгүүд. Тэр байтугай таны биенээс гарсан гэдэсний хий дэлхийн дулааралд багагүй хувь нэмэр оруулж байгаа шүү. Юу гэж хэлэх гээд байна вэ гэвэл, хэрвээ энэ яриад байгаа хямралыг ирэх цагт даван гаръя гэвэл хэдэн ухаантай засгийн газрын тэргүүнүүд эсвэл алтаар мөнгөө дарчих аргаар биш бүгдийн үйл л хамгийн чухал.

Би гэдэг оюутан

2011-09-20T00:37:00.002+09:00

Хэдхэн хормын өмнө миний нэг бяцхан найз, Монгол улсын хөгжилд оюутан хүнийхээ хувьд та юу хийж чадах вэ гэсэн асуулт асуудаг юм байна. Түрхэн бодоход хариулт байгаа юм шиг санагдах атал, яг хэлэх гэсэн бүр толгойд орж ирдэг юм байдаггүй шүү. Тэгээд л жаахан бодсон санасан юмаа энд сийрүүлж байна.

Миний энэ махан бие Хатан Туулын усаар угаахад зэрэг угаагдаж байсан нөхдийн маань зарим нь одоо аль хэдийнэ магистрын зэрэг горилогчид болоод явж байхад би ч баклаварынхаа хэдхэн жилтэй зууралдсаар сууна. Дээх нь үед оюутан гэдэг нь Монгол хэлний "оюун" гэдэг үг дээр "тан" гэдэг дагавар залгаад үүссэн гэж сонсож байсан санаад өөрийгөө бодсон хальт ичих сэтгэл төрснөө нуух юун. Ер нь бол их сургуулийн 4 жилийг хэн үр ашигтай өнгөрөөж хэн илүү хүрээлэлд үүсгэж эсвэл хүрээлэлд багтаж чадсан нь бараг л ирээдүйн "элит" гэх нөхдүүдийн тоог нэгээр нэмдэг бололтой харагдаад байдаг юм. Бусад хүмүүс юу гэж боддогийг мэдэхгүй ч Монгол улсын улаан паспортоор БНСУ хүртэл ирээд суралцаж байгаа иргэн хүнийхээ хувьд улсан хөгжилд хувь нэмрээ оруулах нь зүй ёсны хэрэг гэж боддог нэгэн билээ.

Улсын хөгжилд хувь нэмрээ оруулна гэдэг нь том том үйлдвэр бариад эсвэл мөнгийг даахгүй болтолоо хураагаад байх хэрэг гэж үзэхгүй байна. Нас тогтож намба суусан хүмүүсийн амнаас ойчих алтнаас цэнэтэй үгсийг сонсож байхад, "биеэ засаад гэрээ зас, гэрээ засаад төрөө зас" гэсэн амьдралын шат дамжлагыг ганцхан мөрөнд багтаасан үгс байх буй. Улс гэдэг ухагдахууны үндсэн ойлголт нь иргэн. Хөгжсөн улс гэдэг гагцхүү иргэн бүр нь хөгжсөн улс хэмээн мухаглана би. Жишээлбэл нийслэл хотынхоо төв талбай дундуур баруунд үйлдвэрлэсэн хэдэн зуун саяын үнэтэй машиныг хөлөглөн явах зуураа сигналаа хангинуулан хогоо цохоороо жишим ч үгүй шидэх нөхөд буюу нийгэмд бугласан идээнүүд байгаа цагт нийт хөгжлийн улсын талаар ярих нь хэцүү. Баабар ахын "Дори идэр дүүдээ" нийтлэл дээр юм хийх гээд байгаа бол ядаж оймсоо авах чадалтай болчихоод дэлхийн дулаарал, цөмийн бөмбөгний талаар санаа зов гэчихсэн байсан санагдаж байна. Гэхдээ чадал муутай байлаа гээд өөрийн хүрээлэлд буй хүмүүстээ олсон мэдлэгээ харамгүй түгээж, хамтдаа дээшилж, гадаадад сурч буй мань мэт нь өндөр хөгжилтэй орнуудын соёлоор гэгээрээд улсдаа буцах л мөхөс миний оюутан ахуйдаа хийж чадах эх орны хөгжлийн төлөөх үйлс гэж бодож байна.

Мэргэн буучын мухардал

2011-09-14T00:50:00.001+09:00

Би гэдэг амьтан сүүлийн хэд хоног хичнээн ч бодолд орж явав бүү мэд. Болох болохгүй хийгээд хэрэгт хэрэггүй бодлоор дүүрсэн тархи минь өчигдөр шөнө 2 цагт нойрсож өнөөдөр 12 т сэрсэн боловч амарч ханаагүй л байлаа. Янзан бүрийн амттан хэрэглээд байсан болохоор арга ч үгүй байх даа хөөрхий. За энэ ч яахав тэр бодлууд дундаасаа нэг онолтой буцаж ирлээ.

Юу гэхээр, цаг хугацаа болон түүнээс ямар нэг үр дүн хүлээх хүлээлтээс үүдсэн мэргэн буучын онол юм. Мэргэн буучын хувьд ямар нэгэн байг овоо хараанд баталгаатай орж ирсэн үед "үхлийн" буудлага хийх ёстой байдаг. Гэхдээ тэр хүртэл мэдээж нилээд хүлээдэг. Хүлээсээр за яг орж ирлээ гэж үзэх үед буудаад ямар нэгэн байдлаар алдсан нөхцөлд байг үргэлжлүүлэн буудаж эхэлдэг ба ингэх явцдаа алдаа гаргадаг. Ерөнхий санаа энэ байна. Энэ санаан дээр тулгуурлаад хүн хоорондын харьцаа, улс төрийн харьцаа, бараа худалдан авах сонголт зэрэг асар олон юман дээр тайлбар хийж болох юм шиг байгаа юм.

Шоу бизнес хийгээд K-POP

2011-09-05T01:10:00.001+09:00

Тал нутгаас дөнгөж ирчихээд энд байдаг нэг форумын үеийн нөхөд болоод томчуултай Сөүл хотын давчуу байдлаас түр ч атугай холдож далайн эрэг дээр байрлах амралтын газар(pension house) очиж нэг захирал нь хэрхэн юу ч үгүй хоосон газраас худалдааны эргэлт нь хэдэн тэрбум давсан компанийг босгож чадсан талаар номын дуу сонсохын зэрэгцээ Маскот гээд "нөгөө л" солонгосын шинээр гарч ирж буй охидын хамтлагийн дууг тайзан дээр тавигдахаас нь өмнө сонслоо. Эхлээд сонсоход тухайн үед бужигнаад хөөрчихсөн цустай байсан болоод тэр үү "нөгөө л" нэг дуун дээр бүжиг орчихсон юм шиг санагдаж байлаа. Маргааш нь харин сонсоод үзтэл m-NET TOP100 дотор бол бараг орчих болов уу гэмээр бүтээл байв.

Хэдхэн жилийн өмнө дуучид гэхээр агаа аниа нар санагдаад байдаг байсан чинь аль хэдийнэ надаас хэдэн нас дүү хүмүүс хэдэн сая хүний өмнө телевизээр гардаг болчихож. Хараад байхнээ, "од" болох сонирхолтой хэдэн зуун хүнээс яг ийм бүтээл туурвина гэсэн чигээ бариад л сонгоод авчихдаг бололтой. Гишүүд нь нэгээс хоёр гадаад хэлээр чөлөөтэй ярьчих нь гурван гадаад хэлээр ярьдагтаа додигор явдаг надад бас л дарамттай санагдаж байлаа шүү. Тэгээд их сургууль төгсөөгүй ч гүүшийн ажил хийгээд амьдралаа хангалттай аваад явчих эд хүмүүсийн өмнө гарч ингэж явдаг байнаа гэж бодлоо.

Надаас гарах хариулт бол, K-dream. Солонгост амьдрангаа анзаарсан нэг зүйл бол ихэнх нөхдүүдийнх амьдрал хэдэн арван жилээрээ төлөвлөгдөөд, тэр нь бүтэхэд сая л нэг хангалттай эд баялагтай нийгмийн хувьд байр сууриа олсон байдаг бололтой юм. Гэхдээ тэр хүртэл манайх шиг хахууль өгөөд эсвэл "лифт"ээр татуулаад гарчихдаггүй(мэдээ тийм юм мэр сэр байгаа л байх) ба асар их хичээл зүтгэлээр хэдэн арван шалгалтыг давж гэмээнэ хэзээ ч үлээж мэдэх салхинд хийсчилгүй нийгэмдээ үлддэг. Харин хамгийн хурднаар тийш хүрэх арга бол дуучин эсвэл жүжигчин болох. Эдийн засгийн хувьд хангалттай тэнийчихсэн ба шоу бизнес ч дагаад хөгжчихсөн. Хэдэн сая хүний утасны ая болох дуу ганцыг хийхэд л насаараа идэх хоолоо олчихож чадах талбар. Гэхдээ хараад байхнээ бүгд тэр мөнгөний хойноос яваад байхгүй байгаа ба тэдний төлөөлөл нь жинхэнэ "одууд". Мөнгө бус нийгмийн дунд хүлээх хүндлэл болоод шүтэн бишрэгчдээсээ хүртэх хайр долоо хоногийн долоон өдөр өглөөнөөс орой хүртэл бэлтгэл хийж итгэлийг нь үүрсэн хүмүүстээ сайхан бүтээлээр бэлэг барих бололтой юм. Танигдаагүй ч гэсэн энэ Маскот удахгүй алдрын тавцан дээр залрах байхаа.

Төсөөлөл

2011-08-24T00:00:00.000+09:00

Хэзээнээс хойш ч юмдээ электро хөгжимд дуртай болчихсон нэгэн би одоо Монголын нэгэн авъяаслаг эмэгтэй DJ Зояа гийн бүтээсэн хэмнэлийг тархиндаа уусгаад сууж байна. Хэдэн жилийн өмнөхөө бодоход бүх л төрлийн хөгжмийг сонсох болсон ч гүнзгийрүүлэн донтож сонсдог нь Coldplay, Muse, Snow patrol, Greenday гэсэн дөрвөн хамтлаг байна. Сонирхолтой нь дөрвөөс гурав нь арлын Британых байгаа юм.

Олон улсын харилцааны хичээл дээр Английн баг байсан болсноос тэрүү яг Английн гэх юмнууд их таалагдаад байдаг юм. Хөл бөмбөг үздэггүй хэрнээ дэмжихээр бол Манюг дэмжчихнэ, гадаад бодлогын хувьд жаахан новшын юм шиг хэрнээ хамгийн тогтвортой нь төв Англи болчихно, за тэгээд англи аялагаар ярьж байгаа эмэгтэйчүүд хөөрхөн харагдаад байдаг гээд янз бүрээр л биччихэж болох юм шиг. Эрт цагаас хойш их Монгол улсын хэмжээний газар нутгийг бяраар захиран сууж байсан улс гагцхүү Их Британи л болчихоод байгаа юм. Цаана нь л нэг "престиж" нуугдаад байх шиг. Тэгсэн хэрнээ Англи хүмүүстэй нь энд тэнд уулзаад үзэхээр гадаадад гарчихсан нөхдүүд болоод тэгдэг юм уу төсөөлөл дундаас шал өөр. Жишээ ярих гэж байгаад бүр Английн реклам шиг болоод явчихлаа.

Зүгээр амьтантай харьцуулахад ялгардаг чанар нь бид "ухаантай" гэж хоёр хөл дээрээ "алхдаг" бид өөрсдийгөө дөвийлгөдөг. Тэгсэн хэрнээ анх бактер үүссэн цагаас хойш эх дэлхийд хамгийн их зовлон, аюул гамшгийг авч ирээд буй нь гагцхүү бид нар. Түүхийн цаг хугацаанд байсан тэр агуу сэтгэгчид, нөгөө огт байхгүй юмыг бодож байсан гээд байгаа Жьюл Верн гэх мэт нь яахаараа өнөөгийн энэ хямралтай нийгэм хийгээд орчинг төсөөлөөгүй гэдгийг л гайхаад байгаа юм. Хэдэн зууны тэртээ ч гэлээ дэлхийг эзэрхийлж байсан Монгол минь яагаад одоогийн бодит байдал дээр зүгээр л нэг хамжлага улсын хэмжээнд оччихов оо. Түрүүхэн дурьдсан Их Британийн гадаад бодлогын нөлөөлөл суларчихав мэтийн "мангуу" асуултуудыг бодохоор хамгийн түрүүнд "цаг цагаараа байдаггүй цахилдаг хөхөөрөө байдаггүй" гэх мөр толгойд бууж байна.

Уг нь бол хуулиа дагасан бол одоогийн нүүрлээд байгаа томоохон улсуудын өрийн хямрал цаашилбал дэлхий нийтийн эдийн засгийн хямрал үүсэхгүй л байсан. Яагаад гэвэл хэзээ нэгэн цагт суутнуудын бүтээсэн хууль дүрэм бараг л төгс байсан хэрэг. Даанч түүнийг нь гүйцэтгэх хэн нэгний төсөөлөл дунд амьдралын аз жаргал гэхээр мөнгө эрх мэдэл болоод эд хөрөнгө болчихоороо хамаг сайхан "хуулийн төсөөлөл"ийг алчихаж байгаа юм. Ялангуяа манай орон мэтийн хөгжиж буй орнуудын хувьд нийгмийг бүрдүүлэгчийн олонхийн төсөөлөлд аз жаргалтай амьдрал гэхээр, үнэнхүү царайлаг хос нь гэртээ хүлээгээд мөнгөөр хүссэнээ хийгээд сайхан машинаар хотын дундуур давхих гэсэн байдал болчихоод байх шиг. Харамсалтай нь аз жаргалын төсөөлөл нь бодит байдалтай хэтэрхий зөрөөтэй буюу биелэхэд хэцүүхэн байгааг мартчихаад байгаад л хамаг асуудал байгаа юм. Хүмүүс мөрөөдөл гэж яриад байдаг гэхдээ миний яриад байгаа зүйл нь арай логиктой мөрөөдөл гэх юмуу. Бөндгөртөө ирээдүйгээ ямраар төсөөлж байна маягийн юм. Тайлбарлах гэхээр өсөхөөс сурсан Монгол хэл минь эвцэлдэж өгдөггүй. Төсөөлөл бол мэдээж материал эсвэл идеал ертөнцийн толгойд буусан проекц. Логиктой зөв сэтгэх нь гагцхүү тэр төсөөллөөсөө түрхэн зуур мултраад зургийг шинээр зурах болчихож байгаа юм. Энэ бичлэгийн сүүлийн мөрийг ганц асуултаар дуусгамаар байна. Таны төсөөлөлд хайр юу вэ?

Бороотой аялалын бичлэг

2011-07-01T13:49:00.000+09:00

Яг одоо арлын улсын орон нутгийн цагаар өдрийн нэг цаг гучин зургаан минут болж байна. 4 цагийн өмнө Инчоны нисэх буудлаас 335 хүний суудалтай онгоцны дийлэнхи болсон ах дүү нарынхаа хамтаар Осака хотын нисэх онгоцны буудалруу зүглэлээ. Шөнө нь сайн унтаагүйг хэлэх үү, хичнээн ядраад унтмаар байсан болов 10000 метрийн өндөрт цагт 1000 орчим километрийн хурдтай давхиж байснаас чих дүнгэнэх ба нислэгийн цаг ч богино учир тухтай амрах цаг олдолгүй тал нутагруу нисэх онгоцонд суугаад сайхан амарч авах санаатай байтал 12 цаг 20 минутад нисэх ёстой байсан онгоц маань бороон дунд зогссоор л байна.

Хүлээлгийн танхим ганцхан цуг нэгтнүүд маань бус Монголруу ажлаар явж буй Солонгосууд болоод аялалаар яваа Японууд харагдана. Дэлхийд эдийн засгаараа 3-т ордог улс гэхэд энэ нисэх буудал дээрээс интернэтэд орно гэдэг жаахан хэцүү ажил юм. Яг одоо өвөр дээрээ компьютер тавьчихаад газар дээр сууж байна.

Энэ хүртэл яаж ирсэн аялалын түүх тун сонин. Уг нь бол 6 сарын 29 ны өдөр буюу уржигдар Инчон хотоос тал нутагруугаа нисэх байсан боловч, манай төрийн өмчит авиа компаний "гайхамшигт" бодлого хийгээд менежментийн үр дүнд 3 цаг нисээд орчихдог газарлуу одоо болтол очоогүй харин ч эсрэг зүг нисэж ирчихээд байж байна. Яахав бүр хүмүүсээ хаясангүй, хаа байсан Японоор дамжуулаад авч байгаа ч заавал ингэх хэрэг байсан эсэх дээр эргэлзэж байна. Ямар ч бизнесийн байгууллага өөрсдийгөө алдагдалд оруулан байж "ийм" шийдвэр гаргана гэхээр аргагүй л "Moral hazard" гээч юм нэвт үнэртэж байна. Эндэх МИАТ компаний төлөөлөгч настайвтар ах байна. Ийш тийш л гүйгээд байна. Бичээд сууж байсан Японоор "...онгоцондоо суу..." гээд л зарлаж байх шиг байна. Босохоос.

Бороотой арал дээрээс

2011-06-29T23:34:00.000+09:00

Нэг мэдсэн аль хэдийн 11 цаг 20 минут болчихож. Уг нь өнөөдөр тал нутагруу тэнгэрийн хүлэгт суугаад нисэх байсан боловч манай төрийн өмчит компаний гайхамшигт бодлогын ачаар дэлхийн хаа нэг тийшээ зүглэн нисэх онгоцны чимээ хажууханд дуулдах зочид буудалын өрөөнд ганцаараа хэвтэж байна. Эхлээд ч яахав урьд нь байдаггүй байсан телевиз энэ тэр үзээд их л таалагдаж байсан ч, тэр адреналин нь нээх өндөр тунтай үүсээгүй бололтой одоо нэг салбайсан нөхөр сууж байна. Тэгж байгаад фэйсбүүк дээрээ "Гяндангийн мухарт цаазын гүйцэтгэлээ хүлээн суух ялтан, чимээгүйн дунд нислэгээ хүлээн хэвтэх зочид буудлын хоригдолтой адил байж болох юм." гээд биччихсэн чинь эрхэм анд Түвшөө "Яаж адил байхав... Нэгэнд нь ирээдүй байна, харин нөгөөд нь алга байна шүү дээ..." гэсэн мөрөөр амаа таглуулав.

Хийх юмаа олж ядан хүүхэд наснаас ижилдэн дассан компьютер хүртэл сонирхол татахаа байж эхлэхэд орчин тойрноо судлах санаатай гарч алхалаа. Аралын үүл шал өөр харагдах юм. Гүн харанхуйд цагаан будаг цацсан мэт учир битүүлэг хийгээд нууцлаг харагдах тэнгэрээс удалгүй бороо дусаж эхэлсэнд, шүхэргүй гарсан миний бие шалавхан буудлын зүг зүглэхдээ нутгийн Солонгосуудыг бус зочид буудлын эзэд болоод энгийн үед байдаггүй өндөр эмэгтэйчүүл хийгээд гадаад царайтай "зочид"ыг харлаа. Борооны улирал нэгэнт эхэлсэн тул зочид гадаа ч дотор ч асар чийгтэй байх бөгөөд эйр-кондишн асаачихаар тохируулгыг нь ойлгохгүйн учир даараад болохгүй унтраагаад минут ч хүрэхгүй хугацаанд халууцаад болохгүй, орон дээрээ хана налаад сууж байна. Телевизээр үзчихмээр сонирхолтой юм нэг ч алга. Техник технологийн дэвшлийг ашиглан 60км-ын цаана өрөөндөө сууж байгаа нэгэн найзтайгаа скайпдаж байгаа боловч тоглож байгаа тоглоомондоо ялагдах тоолон уурсах дуунаас өөр үгс үл сонсогдоно.

Яг үнэндээ бол энд нээх ирээдүй гэхээр юм харагдахгүй түр зуур шаварт суучихаад л байж байна. Дараагийн бичлэгтээ яагаад ийм болсон талаар судлаад бичнээ.

Тэргүүн хийгээд Террорист

2011-06-16T01:41:00.000+09:00

Саяхан манай гуравдагч хөрш АНУ-ын тусгай бэлтгэлтэй цэргүүдийн нухсан Осама Бин Ладен өөрийн цэргүүдээсээ бусад хүн болгоны үзэн ядалтын төв болж байлаа. Яагаад гэвэл тэр хэдэн мянган хүнийг алсан террорист аллагын гол зохион байгуулагч байсан. Тэр хүн тусгай бэлтгэлтэй тэнгисийн цэргийнхний гарт буудуулаад газарт унасаны дараа бол нэгэн цагт эхээс төрөөд буцаад газар дэлхийдээ шингэн алга болдог тэрнээс хэдхэн хормын өмнө амьд байсан биет. Гагцхүү өөрийнхөө зорилгын төлөө үйлдсэн зүйл нь түүнийг бүхэл дэлхий ертөнцөөрөө үзэн ядах сэтгэлийг төрүүлсэн. Манайд анхны удаа айлчилсан их гүрний ерөнхийлөгч ч мөн адил тийм сайн нэртэй байгаагүй. Гэхдээ энэ хоёр хүнд нэг чанар ижил буй. Бусдын юу гэж дүгнэхээс үл хамааран өөрийн зорилго, тэмүүлэлийн төлөө зүтгэсэн. Тэр зорилго тэмүүлэл нь хувийн байна уу хувьсгалын байна уу гол биш энэ хүмүүс махан биеийнхээ чадварыг оюуны хүчтэйгээ ашигласан. Яахав аль алиных нь хувьд төрөх цагаас заяасан нөлөөтэй гэр бүл л байсан байх.

Аливаа амьтай амьгүй "бүтээгдэхүүн" ямар нэг зорилго дор, ямар нэгэн шалтгааны үр болон үүсэн бий болдог. Хүний хувьд тэр зорилго нь юу гэдгийг, өөрөө ч мэдэхгүй байгаа би тодорхойлж чадахгүй юм. Магадгүй амар амгалан амьдарч, оюун ухаанаа цэнгэг байлгаж, бусдыг энэрэн нигүүлсэн байх юм болов уу гэж ойлгоод байдаг. Тэр зорилгодоо хүрэх зам нь харин хүн болгонд харилцан адилгүй бөгөөд тайван нөхцөлд торнисон хүн ерөнхийлөгч болж байхад, тааламжгүй нөхцөлд өссөн хүмүүн террорист болчихсон давхиж явна. Манай нэг профессор "зам нь замыг нээдэг" гэж хэлж байсан юм. Өөрөөр хэлбэл мухар зам гэж байхгүй гэсэн санаа. Харин бид яадаг вэ гэхээр, нэг замаар явж байгаад тэр замаа өөрийн мөнхийн явах ёстой зам мэт сэтгэж мухардалд орвол ихэнх нь бууж өгөөд дуусдаг байхад, хэсэг бүлэг нь өөр замыг хайдаг. Өчигдөр үертэй байсан зам өнөөдөр үертэй байх албагүй. Мөч бүр ертөнц хувьсан өөрчлөгдөж байна. Замаа зөв хай.

Хөлдүү бичлэг

2011-06-12T01:34:00.001+09:00

Зун цагийн налгар өдрүүдийг
Зураг шиг сайхан хосуудын дүр чимнэ
Зөнөсөн өвгөн мэт миний дотор
Зөв буруу нь үл мэдэгдэх бодлууд эргэлдэнэ

Урьд нь шархалж үзээгүй мэт би хайрламаар байна

Урт олсон дээрээс үл хальтран дүүлэх мэт би дурлан наадмаар байна

Улиг болсон тэнэг бодлууд сэтгэлээс үл гарна

Ухна мэт мунхаг би бодлоо захирч үл чадна

Цэв хүйтэн ус цавьруу орох мэт ухаа сэргэлээ
Цэнгэгийг даран булингартуулах шороо дэндүү их юм
Цэлмэг өдрийн эхлэл болж наран гийх мэт
Цэгнүү тэнэгийн толгой ухаан орж эхэллээ

Олон хамаг амьтны тусын тулд зүтгье
Оломгүй их далай мэт ухааныг үүсгье
Огтлогдон тасарсан зүрх мэт сэтгэлийг нэгтгье
Огоорч эргүүтэхийг дуудах харанхуй бодлыг гэгээрүүлье

Дуусдаггүй "яагаад"уудыг уу

2011-06-09T00:47:00.000+09:00

Дараагийн долоо хоногт хичээлийн шалгалтууд өгөгдөөд энэ улирал дууслаа гэж. Тал нутагтаа очиж дээрээс унах гэж байгаа мэт гялалзах ододыг ширтэн хэвтэх мөч дөхсөөр л. Урьд нь Монголд байхдаа тэр ододыг тийм сайхан гэдгийг Солонгосын хойг дээр амьдрах болсон цагаас хойш ухаарч байх шиг байна.
Дүрсгүйтэж байгаад хичээл сонголт дундаа "Одон орны ойлголт" гэдэг хичээл оруулчихсан аймшгийн мэргэжлийн нэр томъёог нь ханзаар биччихсэнүүдийг нь ойлгохгүй ч гэлээ өөрсдийн ямар эгдүү хүрэм жижигхэн гэдгийг сайн ойлгоод байгаа шүү. Тэгээд л яагаад энэ ертөнц үүсээд яаж яваад би энд ингээд бодоод бичээд байгаа юм бол гэсэн философийн бодолд автагдаад л.

Монголд харилцааны сургууль дээр байхад оюутны зөвлөлд доор нь ажиллаж байсан нөхдүүд сая хонхны баяраа хийж байна тэгсэн би энд хэдэн ойлголтын хичээлүүд сонсоод явж байна. Гэхдээ төрөлх бус хэлээрээ юмыг сонсоно гэдэг тархийг ч хөөрхөн чангалдаг бололтой юм. Манай сургуулийн оюутан бүр сонсох ёстой "Загалмайн шашны ойлголт" хичээлээр Есүс гэж "хүн" яаж яваад бурхан болчихов, яагаад энэ олон хүмүүс шинжлэх ухаанаар бүү хэл эрүүл ухаанаар хэлэхэд хэцүүхэн зарим нэг зүйлсүүдэд ингээд итгээд яваад байна гэдэг талаар орж байгаа юм. Ухаан орсон цагаасаа лам багш нарыг харж, Гандан хийд орж хүрд эргүүлж өссөн миний хувьд эхлээд энэ хичээл эвгүй санагдаж байлаа. Тэгсэн сонсоод байх тусам бүр их юм эргэцүүлж байна шүү. Нээрээ энэ чинь яагаад гэсэн бодол төрж эхэлж байх юм. Шашны хувьд "итгэж" явах бус шашны шавийн хувьд "амьдарч" байж гэмээнэ "жинхэнэ итгэл" байна гэсэн нэг мөр дүгнэлтэнд хүрэх шиг болсон. Бодоод эхлэхээр тогтсон үзэл бодлоос эхлээд үйл хөдлөл ч гэсэн өөрт хүртэл мэдрэгдэхээр өөрчлөгдөөд эхэлдэг бололтой юм.

За тэгээд л "гоё" эмэгтэйг хараад сэтгэлд нэг тийм баясах сэтгэл төрдөг дийлэнхи эрчүүл байхад бас өөртэйгөө ижлийг сонирхдог эрчүүл байдаг гэхээр төрөх цагаас ялгардаг гормон нь л өөр гэсэн хариулт гараад ирнэ. Тэгтэл яахаараа тэр гормон нь өөрчлөгдөөд байдаг юм.
Яагаад эмэгтэйчүүд гоё гутлын дэлгүүрийн хажуугаар өнгөрөхдөө заавал хардаг вэ гэх мэтчилэн арай гавалаа цоолоод гарчихгүй олон яагаад дунд бүдчин төөрсөн жижиг тархи минь байж байна. Гэхдээ бодоод байхаар нэг л тайлбар(шүтэн барилдлага) дээр буугаад байдаг болохоор Бурхан багш үнэхээр агуу сэтгэгч байжээ ч гэж нэг бодогдоод л байгаа юм.

Зурагдсан хуурцаг

2011-04-20T22:57:00.000+09:00

Яаж байгаад зурчихсанаа үл санах

Ялтаст хуурцаг эргэж байна
Аялгуу хөглөсөн чимээ бус
Яг л нэг хэмнэл эргээд байх шиг

Зурагдсан ангалаас гарах
Тэр яршигт дуутай ихэрлэн
Зурагдсан сэтгэлээс үл гарах
Энэ хөлдсөн бодол байх шиг

Цаг хугацааны ангалд унасан мэт
Миний сэтгэл
Зурааснаасаа үл давах тэр хуурцаг хоёр
Нэг агаар амьсгалдаг болтой

Түүх

2011-04-12T19:15:00.000+09:00

Монгол уламжлал тэр үү бүр багаас л үлгэр сонсож өсөөд, арай том болохын хамтаар хүрээлэн буй "томчуул" түүх ярьж, толгой бол өнгөрсөн цагийн үнэн, давсалсан, туйлширсан янзан бүрийн мэдээллээр бөмбөгдүүлсэн гэхэд болно. Бага байхад бол энд тэнд явж байгаад сонссон, хичээл дээр сурсан, хичээл дээр үзсэн гээд сонссон болгондоо л бараг итгэж явсан шиг байгаа юм. Тэгээд сүүлд нөгөө мэдээллүүд дээрээ тулгуурлаж мөрийцөөд багагүй тооны амттан алдсан даа.

Одоо ингээд арай ухаан орчихоод дүгнээд үзсэн, төрсний гэрчилгээн дээр байдаг өөрийнхөө төрсөн он сар өдөртөө ч итгэхгүй хэмжээнд очитлоо няхуур ханддаг болчихсон байх шиг. Яг үнэндээ бол төрөх эмнэлэгт л намайг тэгээд биччихсэн болохоос яг тухайн үеийн ой дурсамж лав надад байдаггүй юм. Байсан ч ой дурсамж нь байгаа юмыг өөрчилж болоод байгаа жишээ хэд хэд байна. Тэр тусмаа улс төрийн шинж чанартай дурсамж өөрчлөх аргууд бүр цагаандаа гарчихсан байдаг бололтой. Өнөөдөр "Христийн шашин ба орчин үеийн ойлголт" гэх сонгож авсан хичээл дээр сууж байсан профессор тэгж ярьж байна, хүний мөн чанар бол ерөнхийдөө "амьд" үлдэх. Анх энэ хичээлийг сонгочихоод, за нөгөө шашин яриад явчихгүй байлгүй гэж найдаж байсны дагуу багшын хувьд өөрөө сүмийн номлогч хүн ч гэлээ хичээлийн хувьд судлаач хүний хувиар Есүс Христ гэж чухам түүхийн хуудаснаа ямар хүн байсан талаар заадаг.

Амьд үлдэх арга сүвэгчилж байгаа дээр нь нэмээд эрх мэдэл, хөрөнгө гэсэн хоёр том хүчин зүйл нэмэгдчихвэл одоогийн энэ Ливи, Иемэн, Сири гэх мэт улсуудад болоод байгаа асуудал хамгийн наад захийн жишээ гэж байна. Гэхдээ ерөнхийдөө бол Кадафи ч гэдэг юм уу, Мубарак эсвэл бид нарт хамгийн ойрхон жишээ болоод байгаа хүмүүсийн хувьд хувь хүний муугаасаа бус ерөнхийдөө дарж чадаагүй хүний мөн чанар нь тэр бололтой юм.

Бид нарын хэрэглэдэг цаг тооны бичиг(хуанли)ийн хувьд дундад зууны үед Ромоос жилийн жилд гаргадаг байсан ба "дээр" байгаа нөхдүүд өөрсдөө суудалдаа удаан суухын тулд "автор"уудад нь эд баялаг өгч тэрхүү "дээд суудал" дээр байх хугацаагаа чадахаар сунгаж байсан байгаа юм.
Сүүлийн үед бүр багаасаа хойш л үндэсний чөлөөлөгч баатар болох Д.Сүхбаатар жанжины талаар бол янзан бүрийн яриа гараад эхэлж байна. Зарим нь бүр нээрээ тийм бол яах вэ ч гэмээр. Гэхдээ л тухайн үед юу ч болж байсан, үр дүнд нь өнөөдөр Монгол улс тусгаар тогтносон улс байж л байна. Түүхийн хуудаснаа тодорч гараагүй ч шивнээстэй үйл явдал хичнээн байдгийг хэн ч мэдэхгүй. Зарим нөхдийн хувьд өнгөрснийг өөрчилөх ирээдүйг өөрчилөхөөс амархан байх шиг байгаад байгаа юм.

Өнгөрсөнд хөтлөгдөж бус, тэртэй тэргүй очиж байгаа ирээдүйдээ хөтлөгдөж амьдарч гэмээнэ хүн болоход жаахан ч гэсэн ойртох шинжтэй.

My Magic woman (list)

2011-04-10T00:48:00.001+09:00

Нөхөр Х.Д.Анарболд бол нээх тийм гийгүүлчихсэн амьтан биш л дээ. Тэгснээ өнөөдөр Анушчиктай скайпаар чалчих гэж оролдож суухдаа нэг хаяг аваад ороод үзсэн Индра гээд дам мэдээллээр бол ном аймар их уншдаг нэгэн хүн өөрийнхөө мөрөөдлийн залуугийн болзолыг зурайлгачихаж. Сонирхоод харсан чинь би 15 аас 11 ийг нь хангах шив. Тэгснээ гэнэт өөрийнхөө мөрөөдлийн эмэгтэйн, шинж чанаруудыг сийрүүлэхээр шийдлээ.

Хүйс нь эм бөгөөд эрэгтэй хүн сонирхдог(эмэгтэй "бас" сонирхдог бол ...)
Төрсөн өдөр
-Туулай эсвэл гахай
-Нум, Матар, Хумхын
эдгээрт тохирж байвал логикийн хувьд их сайн
Архи, тамхи гэгдэх зүйлийг болж өгвөл хэрэглэдэггүй
Өндрийн хувьд хамаа байхгүй ч, жингийн хувьд "аймар" гэсэн үг орохгүй байх
Хацар нь хонхойдог бол юутай эгдүү хүрэм
Шашин хамаарахгүй ч философитой
Чөлөөт сэтгэлгээтэй(зураач, нийтлэлч, архитектур, дуучин гэх мэт)
Ном уншдаг. Гэхдээ донтой гэсэн үг биш
Мэдээ уншаад амархан итгэдэггүй
Хөөрхөн аашлах дуртай
Чих нь их хөөрхөн хэлбэртэй
Сүмийн номлогч шиг хүнийг сонсдог. Нэг ёсондоо намайг сонсоод ойлгоно гэсэн үг
Намайг хачин болтол цохих, тулааны урлагтай
Мартамхай бус
Өөрийн гэсэн аягатай
Алтангадас од шиг. Өөрөөр хэлбэл байсанд байрандаа л гэсэн үг.

Эд бол миний мөрөөдлийн бүсгүйн шинж чанар буй за.

Хаяад орхин явах

2011-04-08T21:59:00.000+09:00

Солонгосын нэгэн хувраг багшын бичсэн номны ард байдаг үгийг чадан ядан орчууллаа.

버리고 비우는 일은 결코 소극적인 삶이 아니다.
Хаян хоослох гэдэг ямар ч байсан идэвхигүй амьдрал биш.
그것은 지혜로운 삶의 선택이다.
Тэр бол гэгээрсэн амьдралын зам юм.
버리고 비우지 않고서는 새것이 들어설 수 없다.
Хаяж хоослохгүйгээр шинэ зүйл орж ирэхгүй.
일상의 소용돌이애서 한 생각 돌이켜,
Өдөр тутмын амьдралын тойргоосоо гарч сэтгээд,
선뜻 버리고 떠나는 일은 새로운 삶의 출발로 이어진다.
эргэлзээгүйгээр хаяад орхин явах нь шинэ амьдралын гараа болно.
미련없이 자신을 떨치고
Хүлээсгүйгээр өөрийгөө угз мултлаад
때가 되면 푸르게 잎을 틔우는 나무를 보라.
Цаг нь болохоор ногоороод навч нь дэлгэрч буй модыг хар.
찌들고 퇴색해가는 삶에서 뛰쳐나오려면
Зовлондоо нөхцсөн харанхуй амьдралаасаа тасарч гарахын тулд
그런 결단과 용기가 있어야 한다.
Тийм л шийдвэр хийгээд зориг байх хэрэгтэй

Бүлэглэл

2011-04-06T23:50:00.002+09:00

Хүн төрөлтөн ертөнцөд ганцаараа ирээд ганцаараа буцдаг ч, нийгмийн харилцаанд "ганц дайчин" амжилт олж байсан нь түүхийн бүхий л цаг хугацаанд оршин тогтнож байгаагүй. Ганц хүн бүх юмыг хийхэд, оюуны болоод материаллаг хүчин чадал мөхөсдөх учир, эрх ашгаараа бүлэг болж нэг зүйлийн төлөө тэмцдэг байсан шиг санагдаад байгаа юм. Тэр дундаа хамгийн том бүлэг улс төрийн нам шиг байгаа юм. Монгол олон намын тогтолцоонд шилжээд 20 жилийг аль хэдийнэ ардаа орхичихож. Энэ хооронд эдийн засаг, эрх мэдлийн төлөөх бүлэглэлүүд нийлж, бутарч, салж янз бүр болсоор өдийг хүрчээ.

Цаг хугацаа явахын хэрээр эдийн засаг томорч, дээр нь хэд хэдэн "стратегийн ач холбогдолтой" гэх уурхайнуудаа ашиглалтанд оруулах гэж байгаа болохоор, цаад талдаа 5 жилийн дараа гэхэд урьд яаж ч шавхаад "шилэн форд"ны үнэ гаргадаг байсан газраас асар их хэмжээний эдийн засгийн хүчийг олж авах боломжтой нь илт тодорхой болоод эхэлж байгаа юм. Эдийн засгийн асар их "потенциал" гэдэг эсрэгээрээ эрх мэдлийн суурь болж өгдөг нь илэрхий. Уг нь ардчилал үүсэхэд, үсрээд "чоно шиг" сэтгэдэг байсан хүмүүс зэрлэг капитализмаа дагаад зэрлэг харах болсон. Анхны улс төрийн аллага 1998 онд гарч байсан. Одоо цаашид байдал нилээд эвгүйрэх магадлал байна.

Энэ хүртэл эрх мэдэл, эдийн засгийн хүчтэй болсон хэсэг хүмүүсийн хувьд цаашдаа улс төрийн бүлэглэл шаардлагыг нь хангахгүй болох шинжтэй. Тиймээс далдуур ажилладаг механизм болох гэмт хэргийн бүлэглэлийн гүйцэтгэх "засаглал" системийн хувьд нарийн болж улам хүчээ авах биз. Аль эсвэл та биднийг мэдээгүй байхад аль хэдийнэ функциональ болчихсон ч байж магад. Ирээдүй гэрэлтэй байна гэдэгт итгэлтэй байгаа, гэхдээ зөв системээр явахгүй бол улс төрийн намууд шиг телевизээр байлдахгүй нь тодорхой.

Ялзрал

2011-03-12T03:06:00.000+09:00

Яг одоо үүрийн 3 цаг болох гэж байна. Фэйсбүүкийн үндсэн хэдэн функцүүд ажиллахгүй 3 долоо хоносны эцэст ямар ч гэж хэвийн байдалдаа орж би гэдэг хүн жаахан ч гэсэн баярлаад авлаа. Чухам л гэгээрчихсэн мэт амьтан сүүлийн үед үндсэн анхаарал хичээл&эмэгтэй гэдэг юман дээр төвлөрүүлээд өөрийгөө ялзарч байгааг анхаарахгүй яваад байсан бололтой. Гэхдээ энэ ялзрал сүүлийн үед үүссэн ч юм биш, бүр дунд сургуульд байх үеэс буюу нилээд хэдэн жилийн өмнөөс улбаатай байж магадгүй юм гэсэн дүгнэлтэнд хүрээд байна.

Би ялзрал гэж үзээд байгаа ч зарим хүмүүст сайн зүйл ч байж магад. Ерөөсөө нэг тийм хөнгөн хуумгай гэх юм уу даа. Дунд сургуульд байхдаа олимпиадад ордог байлаа. Нэг удаа эцэг эхийн хурал дээр манай анги даасан багш намайг "хийтэй бөх" гэж хэлж байсныг сонссон нь одоо болтол санаанаас гардаггүй юм. Яахав харилцааны гээч сургуульд сураад, гадаад дотоодоор тэнээд ирэхээр намба жаахан суугаад нухацтай боддог болсон ч нөгөө л хий нь оршин байсаар байгаа бололтой юм. Өөрийгөө нэг үгээр илэрхийл гэвэл, салхи гээд хэлчихэд оночихмоор ч юм шиг. Яахав тодорхой хэдэн зүйл дээр үнэхээр гүн суурьтай ханддаг ч ерөнхий байдлаараа би яг л салхи ч шиг тогтворгүй нэгэн бололтой.

Тооны хичээл үзэж байхдаа ч, хэлний хичээл үзэж байхдаа ч зөвхөн тухайн үед хэрэгтэйг нь л сураад хэрэглэхийг нь хэрэглэж байсан маань шалгалт зэрэгт багагүй амжилттай хэрэгждэг стратеги байсан боловч, жинхэнэ амьдрал дээр маш муу суурь болж байх шиг байна. Одоо нээх оройтоогүй байх шиг байна. Ялзрал байгаа ч арилгачихвал болох шинжтэй.

Энэ бичлэгийг уншиж байгаа та ч гэсэн оюун бодол, биеийн чинь хаа нэгтээ ялзарч буй хэсэг байх вий хэсэг тунгаагаад үзээрэй.

Дээшээ нисэх үү, дээвэр хүртэл нисэх үү

2010-12-30T02:27:00.000+09:00

Улиран өнгөрч буй 2010 оны сүүлтэй зэрэгцээд энэ онтой цуг орхиж буй өөрийгөө дүгнэж цэгнэж, сүүлийн үед бол нөгөө л бодлын далайдаа хөвж явах шив. Өмнөх "Зүүд" гэдэг бичлэг ч үүнээс үүдэж бичсэн байх. Эдийн засгийн янзан бүрийн юм уншиж байгаад David Romer гэж хүний нэгэн нийтлэлийг уншлаа. Ерөнхий санаа нь бол хүрэх гэсэн газартаа хүрэд зогсох уу эсвэл үргэлжлүүлээд яваад л байх уу гэж.

Санхүүгийн нэгдэлд ажилладаг зөвлөхүүд дээр жишээ авсан байгаа юм. Санхүүгийн зөвлөхүүд бол үйлчлүүлэгчийнхээ хөрөнгийг баталгаагүй зүйл дээр мөрий тавиад алдчихалгүйхэн шиг явж байвал болоо гэж байхад эсрэг талд нь үйлчлүүлэгчид бол мэдээж аль болох их л хэмжээний ашиг чухал байдаг. Нөгөө ханаж цадахыг мэдэхгүй гэдэг энэ дээр гарч ирж байгаа юм л даа. Угаасаа үүргээ гүйцэтгэчихсэн хүн илүү ажиллаж өөрийнхөө хүч чадал, оюун ухаанаа тарамдаад яахав гэх маягтай ажиллаж байгаа юм. "Wall street 2: Money never sleeps" ийг үзэж байхад Bretton James гээд нөхөрт гол дүр маань "Хүн болгонд хүрэхийг хүссэн газар байдаг, чинийх хэд юм?" гэж асуудаг санагдана. Зөв санаж байгаа бол тийм юм байхгүй гэх маягтай инээмсэглээд гардаг байхаа.

Хүний хүсэл хязгааргүй. Энэ бол араатан мэт хүмүүн бидний мөн чанар. Тийм ч байгаагүй бол амьдралыг амар болгож буй машин, онгоц, гар утас гэх бүтээгдэхүүнүүд төрөхгүй байсан биз. Түүнчлэн яруу алдарт социалисм ч үүний үр дүнд нуран унасан биз. Жилийн төлөвлөгөөгөө биелүүлж л байвал илүү гарах нь хамаагүй, учир нь илүү хийлээ гээд "Хөдөлмөрийн баатар" цолыг энгэр дээр мялаагаад явуулахаас өөр тэр хүнд унах юм байхгүй. Тэгтэл капиталист нийгэмд хэн илүү зүтгэнэ, хэн илүү сэтгэнэ тэр нөхөрт яамны дарга нараас илүү зэрэглэлийн суудлаар Давосын чуулга уулзалтанд очих боломжийг олгож байгаа юм.

Тэнцсэн тэнцээгүй гэдэг шалгалтын системээс зүтгэлээр нь тоо гаргаад дүгнэчихдэг системтэй сургуулийн оюутнууд илүү айдастай илүү хүчин чармайлттай байдаг нь энэ чанар биз. Хүн цохиход хүртэл цохиж байгаа хүний нүүрийг бус, толгойных нь ард байгаа газрыг цохино гэж төлөвлөөд цохивол гараа л гэмтээхгүй бол өрсөлдөгчөө "Накаут" болгодог хэрэг.

Орон тооны бөглөөс болох биш хийж бүтээе гэх хүмүүс л бидний Монгол устаж алга болохгүй хөгжлийн жанжин шугаманд утгаараа орох биз.

Зүүд

2010-12-30T01:22:00.002+09:00

Өчигдөр оройжингоо Монгол нэрийг нь мэдэхгүй ч муушиг гэдэг тоглоомоор хүйтэн байрандаа мушигсаны эцэст өнөөдөр өглөө сэрэхдээ хоолой хөндүүр болсон сэрэв. Хэсэг сууж байгаад гарч өлсөж байна гэх дохиог өгөх гээд байгаа гэдэсрүүгээ хоол хийчихээд ханиадны эм уугаад унтахаар хэвтлээ.

Сэтгэл зовоож байсан асуудлууд, болоод янзан бүрийн юмыг ёстой нэг хутгаж өгч байх шиг байна. Компьютер болоод хүний тархины хувьд нэг нь химийн урвал нөгөө нь цахиур дээгүүр гүйх цахилгаан гүйдэл. Сүүлийн үед нөгөө аймар квант компьютер гэж яриад байгаа болохоос. Заримдаа зүүдлэхээс айх юм, заримдаа салахын аргагүй сайхан зүүднүүд. Ер нь бол сэтгэл бодлоосоо илүүгүй хүний хувьд роботны арай дээд хувилбар ч юм шиг. Үгүй ч байж магад. Хүйтэн мөсөнд гар хүрэхэд хэдийгээр гар мэдрэх ч эцсийн бөлөгт хүйтэн байна гэдэг сигналыг тархи буюу бодол санааны төвлөрөл л дүгнэж гаргадаг. Ямар ч сонин ямар ч гайхалтай юм.

Нөгөө явагдаж байгаа химийн урвалд, дулаан болоод ханиадны эмний бодисын үйлчлэл нөлөөлөв үү? ёстой муухай ч гэх юм уу тийм зүүд зүүдэллээ. Нөхцөл байдалд миний тархины бодож чадах хамгийн муу үр дүнг харуулсан тийм л сигналыг тархи боловсруулаад, унтаж байгаа би хөөрхий минь яаж мэдэхэв сэрсэн хойноо л баярлах.

Хүн төрөлхтөн туйлын туяа яагаад гардаг, дэлхий маань ямархуу бүтэцтэй гэдгийг ерөнхийд нь бусад зарчимтай зөрчилдөхгүйгээр тайлбарлаад байж чаддаг ч гэсэн өөрсдийгөө одоо болтол хэдий хэр нээсэн нь тун сонирхолтой. Наад зах нь энэ зүүд гэдгийг яг яаж үүсдгийг машин яаж хөдөлдөг шиг тайлбарлачихаж чадаагүй л байна. Харанхуй дунд гэрэл гарсаар байгаа ч, түнэр харанхуй нөмөрсөн хүний оюуны будангуйралыг хэзээ нэг бүрэн гэрэлтүүлдэг юм бол доо.

Маргааш маргааш өглөөний нар ахиад л мандана

2010-12-20T00:14:00.000+09:00

Манай уншлагын хичээл дээр хорт хавдар тусаад 15 жил явахдаа үнэхээр дайнд баатарлагаар тэмцсэн юм шиг амьдарсан нэгэн Солонгос зохиолчын нэг өгүүлэлдээ иш татсан киноны ишлэл.
18-р зууны Америкын иргэний дайны хор уршгаар баяны охин байсан Скарлет Охара гэргүй болж, 3 удаа нөхрөөсөө салсан ч энэ үгийг хэлээд босдог шиг байсан. Киноных нь ДВД-г татаад авчихсан байгаа ч үзээгүй л байгаа ч гоё кино шиг байна лээ.

Ерөнхийдөө энд маргааш өглөөний нар нь өнөөдөр түнэр харанхуй нөмөрсөн байсан ч өглөө, алтан нар гэрлээ түгээж байна гэсэн утгатай. Гэтэл миний хувьд сүүлийн үед тэнэг гэмээр боловч, нөгөө л үдийн алдад босч хэсэг сууж байгаад бор ходоодоо борлуулчихаад хэрэгт хэрэггүй зүйлс төхөөрсөөр өнгөрдөг явцуу, бүтээлгүй өдрүүдийн нэг болсоор байгаад халаглаж сууна. Ноён хутагтийн нэг шүлэгт, "Алтан нарыг мандах тоолон алаг зүрхнээсээ догдлон харж бай эндэгдэлгүй дэвжихийн учрал тавилангаар эрдэнэт бөмбөлөг гийгэх болно" гэж гардгийг сая л саналаа. Өнөөдөр 12 сарын 20 буюу нар жилийн жилд бараг хамгийн орой манддаг үе. Энэ үеэс л алтан нартай цуг гийдэг байх гээд үзэхээс.

Уг нь би энэ блогт цахим ертөнц дэх туршлагаасаа хуваалцаж байх зорилгоор нээж байсан ч одоо хуваалцахаасаа хүртэх нь олон болсон учир бараг зорилгодоо хүрэхгүй байх. Гэхдээ маргааш өглөөнөөс цуг гийгэх гээд үздэг хэрэгээ.

Antivirus

2010-11-28T22:04:00.000+09:00

Анх компьютерийн вирус гээч юмтай танилцаж байсан маань 2003 онд ахаасаа авсан Нортон 2001 дээр 2002 оны шинэчлэлийг нь суулгаад өөрийнхөө компьютерийг хайхад гарч ирсэн Peter.B гээд нэг вирус байсан санагдана. Интернэт ч байхгүй компьютерт яаж орж байсныг нь гайхаад байдаг юм. Сүүлд 2005 онд Солонгост ирчихээд жинхэнэ сайхан танилцсан даа. Тэр үеэс нүцгэн гараараа алалцдаг байж байгаад, сүүлрүүгээ ерөнхий зарчмыг нь ойлгох болж яаж ажилладагийг нь ч мэддэг болоод байлаа. Тэрнээс хойш бол вирус гэж нээх ч санаа зовоохоо байгаад өөрөө ч мартчихсан байж.

Тэгсэн өнөөдөр флаш дискээ нээсэн чинь, autorun файл байж байдаг юм байна. Би гэдэг хүн Comodo-г өөрийн тооцоолуурын бамбай болгон хэрэглэдэг бөгөөд хаагаад флаш дискээ янзан бүрийн хортой код байгаа эсэхийг шалгатал байдаггүй. Гэтэл нөгөө гайхал autorun ийг нь задалж үзээд нөхөр вирус байх хавтаст хандалт хийтэл орчихож байгаа атал вирусын эсрэг програм маань байхгүй гэж заагаад байдаг. Гайхаж байгаад баталгаажуулж авах санаатай ubuntu рүүгээ давхиж ороод файлуудыг үзтэл бурхан минь гэж үнэхээр exe файл байж байна. Kaspersky online file scanner ээр үзтэл вирусгүй, гэхээр нь Virustotal.com руу ороод хайлгаад үзтэл 41 хувийн олдоцтойгоор арын хаалга тайлагч(backdoor) болж таарлаа. Kaspersky болоод Comodo гийн санд бүртгэгдээгүй ба Symantec ийн бүртгэлд 11 сарын 18 буюу 10 хоногийн өмнө орсон байна. Техникийн тодорхойлолтыг нь уншаад үзтэл Windows 7 ийн хувьд асуудалгүй бололтой бага ч болтугай санаа амарлаа.

Comodo Instant Malware Analysis т илгээгээд үзтэл, сэжигтэй гээд гаргаад ирж байна. 3 жил орчим юмуудаа вирус гэж зовохгүй байсаар байгаад бүр сэрэмж суларчихсан байна. Тэгээд ямар ч тохиолдолд өөр газар залгасан бол флаш дискээ шалгаж байх мөн антивирус хичнээн сайн байсан тэр болгон найдаад байх нь хэцүү шүү гэдгийг сануулах нь зүйтэй мэт санагдлаа.

Хүний эрээн, могойн эрээн.

2010-11-06T01:50:00.002+09:00

"Хүний эрээн дотроо, могойн эрээн гаднаа". Энэ нэгэн хэлцийг бүр бага сургуульд байхын л сурдаг байсан болохоос өчигдөр өнөөдөр шиг ингэж их анзаарсан нь байсангүй. Нэг юмыг л ойлгоод байх шиг байсан, энэ хэлц яг голыг нь оноод хэлж байх шив.

Өчигдөр аялалд яваад өнөөдөр ирлээ. Аялалын зам хурдны замаар ирж очихын 8 цаг хэртэй байсан гээд бодвол нийтдээ хэдэн зуун километр төмөр автобусан дотор унтаж идэж, ярьж яваад ирэв.

Очоод янзан бүрийн юм үзэж байгаад, анхны буудалласан газар байсан жижиг амьтны хүрээлэн гээчид оров. Урьд ганцхан гэж боддог байсан мэлхий төрөл төрлөөрөө, гахайнууд бас хоёр орчим төрөл, янзан бүрийн хэвлээр явагч хийгээд мэрэгч амьтад эрх чөлөөгөө боомилуулан өдөр хоногийг өнгөрөөж байхтай таарлаа. Тэр дундаас урьд нь сонсож байснаас харж байгаагүй могой гээч лусын амьтанг харж тэр бүү хэл барьсан нь хамгийн сонирхолтой байлаа.

Амьтаны хүрээлэнгийн тайлбарлагч нь өөрөө амьтануудаа өсгөдөг ба, мэргэжил нь энэ талаар юм байх. Ярьж байхдаа миний олж сонссон ба тайлбарлагч маань өөрөө онцлоод байсан нэг юм байсан нь амьтад идэшээ олох хийгээд бусдын идэш болохгүйн тулд мөн үр удмаа үлдээхийн тулд дасан зохицож ирсэн байх юм. Урт сүүлтэй нөхдүүд сүүлнийхээ тусламжтайгаар богино зайны нисэлт хийх маягаар хурдалдаг байхад, яст мэлхий нэг л дээшээ хараад уначихвал тэр чигээрээ зовон үхэж ч болох юм гэнэ.

Усанд амьдардаг яст мэлхий нь махчин байхад, усанд хүрэх боломжгүй насан туршдаа хуурай газар амьдардаг нөхөд нь өвсөн тэжээлтэн гэж байх шив. Тэгснээ яст мэлхий жирэмсэн болсон үедээ биеийн амин дэмийн хэрэгцээгээ нөхөхийн тулд мах идэх хэрэгтэй болдог ба амьтан барьж идэх чадвар заяагдаагүй бөгөөд хөгжөөгүй учир үхсэн амьтадын сэгэн дээрээс хэрэгцээгээ нөхдөг гэж байх юм. Эндээс нь эдийн засгийн ухаантай холбоод хөөрхөн томьёо гаргачихаж болмоор санагдсан. Тэгсэн хүний онцлог байдлыг хараад байхад бидний бие эрхтэний хөгжил нь чоно, баавгай шиг махчин төрхтэй лав биш гэж байсан. Тиймийн учир мах иддэг хүмүүс хоол шингээх талын асуудалтай байдаг байж болох юм гэж өөрийнхөө дүгнэлтийг эрхэм тайлбарлагч маань тавж байсан.

Тэгээд нөгөө могой харж байхад, бас л эвгүй юм байна лээ шүү. Хэвлээр явна, мөн ниль булчин. Өргөж гаргаад л мөрөн дээрээ тавиад зургаа даруулах юм. Анх хараад дотор муухайрах талруугаа болж байснаа сүүлдээ гайгүй дасаад ирсэн шүү. Арьс нь их сонин зөөлхөн байдаг юм байна лээ. Эрээн ч байна лээ цул өнгөтэй ч байна лээ.

Эдгээрийг ажиглангаа харж байхад үнэхээр хүн бид л хамгийн аймшигтай амьтан гэдгийг харсан шүү. Оюун нь хөгжөөгүй амьтадыг илээд ирэхээр уяраад дасдаг гэж байсан. Харин нохой сармагчин, мэтийн потенциаль өндөртй товаришуудыг бол зодож байж л ухаан ордог гэх юм билээ. Оюун бидэнд их зүйлийг өгнө, гагцхүү эрээн байлгах уу үгүй юу гэдэг нь биднээс л шалтгаалаад байх шиг байх юм.

Жүжгийн тайз

2010-10-31T01:20:00.000+09:00

Гурван салбадайн жүжигчин болсон тэр мөчөөс эхлэн энэ түүх эхэллээ. Бүхэл бүтэн хоёр хорооллын дунд ганц байх тэр театрын жүжгийн найруулагч тэрүүхэн тэндээ театрын эзэн нөхөр урлагийн сэргэн мандалт явагдаж байсан хэдэн арван жилийн өмнө хаалгаа эвдэх шахам чихцэлдэж байсан үзэгчдийн тоо өөрт үлдсэн амьсгалах тоотой зэрэгцэн цөөрч байгааг хүсээгүй ч анзаарсаар.

Юунаас ч юм долоо хоног бүрийн Лхагва гарагт хүчтэйхэн шиг дэвхэцвэл цөмөрчихөөр шалтай жүжгийн тайз цагаа хүлээн суугаа цаазийн ялтан шиг чихэнд чийртэй хэр нь цаанаа л нэг уянгатайгаар өөрийнхөө үхээгүйг илтгэх мэт хяхтнан дуугарна. Театрын эзэн улиг мэт болсон боловч өнгөрсөн түүхийн хэзээ нэгэн цагт хүмүүсийг шуугиулж байсан "Салхи" жүжгээ сонирхохоор хуучирч муудсан театрт томдсон юмуу даа гэмээр хаана ордоных шиг хаалгаар орж явтал урдаас нь жүжигчдийн дундаас өөрийнх нь охин шиг байдаг атал хааяадаа хорт могой шиг санагддаг хүйтэн харцтай гуалиг савх шиг жүжигчин эм гунигтайгаар тосон угтах нь тэр. Хөгширсөн удааширсан ч хатаж зөнөөгүй өвгөн, хэдэн сарын өмнөөс бүтнээр нь олгоогүй цалингийн асуудал ингээд дуусдаг юм байжээ гэж бодож дуусаагүй байтал, охин ч батлах мэт мөс шиг хүйтэн харцнаасаа нулимс дусгалаа.Бусад нь хаячихаад байхад энэ яагаад яваагүй билээ гэсэн бодол цухас орж ирсэн ч яагаад гэдгийг нь гаргаж чадсангүй.

Ертөнцийн цэвэр агаарыг сүүлийн удаа амьсгалахаасаа өмнө дүүрэн алга ташилтыг ганцхан л удаа сонсох юмсан гэсэн мөрөөдөл мэт бодол нь ингээд төгсч дээ гэж санаа алдан загтнах мэт мэдрэмж төрсөн хэдийнэ бууралтсан сахлаа илбэн хуучны эдлэлд тооцогдох ширээнийхээ ард сууж байтал, хаалга аяархан нээгдэн, мөнөөх охин нэгэн залуу дагуулсаар орж ирсээр шороонд дарагдсан зочны буйдан дээр өөртөө итгэлтэйгээр тухлан суугаад бодлын далайн шуурганд төөрөх мэт өвгөнийг нэг хараад дагуулж ирсэн охинд их л эелдэгээр хонгор минь уух юм байхгүй билүү гэж асуухыг бодоход, хархүн нь болтой юм.

Залуу их л шийдмэгээр, энэ удаад тэсрэлт байх болно. Та домог болно гээд нүүрэн дээр нь "Мод" гэж бичсэн зохиол гэхэд нимэгхэн багцалсан цаасыг гаргаж тавив. Уншаад үз, хүн хүч ч хэрэггүй. Зөвхөн та тэр би байх болно гэчихээд тоос хөөргөн суудалдаа заларлаа.

Эхнээсээ их л уйтгартай эхлэх тэр "Мод" жүжиг голдоо ортол харин сонирхолтой болоод явчихав. Төгсгөлийнх нь бүлгийг ойлгож ядаад асуух гэтэл, урдаас хэзээний мэдэж байсан мэт, тэрийг тайзан дээрээс харж байж л тодорхой болно гэх шив. Өвгөн тухайн үед юу гэж бодсоныг мэдэхгүй ч ямар ч байсан, эргэдэг сандлынх нь хойно байх хуучин зэвтэй хадгаламжийн хайрцагнаас хэдэн мөнгөн дэвсгэрт гаргаж ирээд, нөгөөх хүйтэн хэрнээ эелдэг царайтай охинд өгөөд явууллаа.

Дараагийн долоо хоногийн Лхагва гараг болоод гудамжаар анхны алхаагаа хийх мэт хүүхэд шиг алхаж яваа өвгөн хөл дор нь хөглөрөх "Мод" жүжгийн сурталчилгааг эцсийн найдвар мэт харж явлаа. Театрын арын хаалгаар ороод тайзны хойноос сэм харвал театр дүүрсэн байгаа нь, сурталчилгааны цаасан дээр бичсэн "Шонхорын сүүлийн нисэлттэй" холбоотой. Үнэндээ талд амьдардаг шонхор, ойд байх мод яаж холбогдоод байгааг л тайзан дээрээс харж болно биз.

Жүжиг ч эхэллээ, хоёрхон хүн тоглоод байгаа хэрнэ алга ташилт улам чангарч байлаа. Өвгөний нүүрэнд тэртээх хэдэн жилийн өмнө гарч байсан бахархалын инээмсэглэл тодорно. Хэдийгээр шонхор жүжгийн гол дүр байсан ч жүжгийн дунд хэсэг хүртэл байхгүй байсанч үзэгчид тоох юм алга тэдэнд сонирхолтой агшинууд л чухал. Эцсийн бүлэг болж шонхор салхи зүсэн дэвэлтээ хийлээ, хяхтнан дуугарах жүжгийн тайз сүүлийн удаа бахархалтайгаар хяхтаналаа...

Бид мартдаг шүү

2010-10-15T00:33:00.000+09:00

Хэзээ хэзээгүй цаг нь тулаад ирчихсэн бие даалт, төслийн хугацаа дуусах дөхсөн ажил, хэзээ дансанд байхыг хэлж мэдэхгүй хоолны мөнгө, хэзээ ч өөрийн чинь тухай бодож байгаагүй хүний тухай бодсоор ч юмуу хүн бид(бүгд биш байж магад) зарим нэг үнэхээрийн чухал зүйлсээ мартчихдаг бололтой. Элдэв өнгөтэй өнгөгүй зүйлсийн хойноос, тал дундуур эрвээхэй хөөн баясах мэт явахдаа заримдаа гутлаа мартчихсан тууж явах нь бий бололтой.

Нээх их цаггүй хүн шиг, чи өөрөө хойноос нь гүйдэггүй тэд чиний хойноос явдаг хүмүүсээ заримдаа мартчихаад өөрийн хорьж чадаагүй сэтгэлийн сүүлд нь уягдан савчиж явахдаа шүдний эмчээс дутаах мэт санахгүй байх нь элбэг байж магад. Ямар ч гэж би тийм хүн бололтой. Тэдний эсвэл тэд сэтгэлийн хаа нэгтээ чинь байдаг бол дээр үе шиг захиа бичээд хэдэн сараар хариу хүлээдэг байсан тэр үетэй харьцуулахад бидний хувьд цаасгүй, бүр утасгүй холбоо нилээд өндөр хөгжчихөөд байгаа энэ үед ядаж нэг и-мэйл бичихэд тийм ч их хугацаа орохгүй л байх.

Хүн гэдэг эсвэл өөрийн хэн гэдэг мөн чанараа алдаад, өөрөө өөрөөрөө байхаа байж байнаа л гэсэн үг юм шиг. Ертөнцийн өнгөнд мунхарч, сэтгэлийн хүсэлд хүлэгдэж, оюуны мунхагаар тэрийгээ өөрөө ч анзаардаггүй өөрсддөө ноён хутагтийн энэ шүлгийг зориуллаа.

Аяа бас буян хураалгүй насажсан хөгшид ичиг
Аяа бас сэтгэлээ засалгүй гангалагч залуучууд ичиг
Аяа бас аавыгаа өргөхгүй эрийг өргөгч охид ичиг
Аяа бас төрийг шуугиулагч түшмэд ичиг
Аяа бас номыг үл суран элдвийг сурагч банди нар ичиг
Аяа бас бясалгалыг мэдэхгүй пад хэмээн бархирагч Егүзэр ичиг
Аяа бас өдөр нь хийдэд суугаад шөнө нь айл хэсэгч хуваргууд ичиг
Аяа бас ил сүжиглээд далдуур идэгч шавь нар ичиг
Аяа бас тустай сэтгэлгийг бодолгүй өртөг бодогч эмч нар ичиг
Аяа бас өөрийн гэмийг үзэхгүй бусдын гэмийг шүүгч хэрсүүчид ичиг
Аяа бас нүд нь царай харавч сэтгэл нь бөгсөнд эргэгч хүүхнүүд ичиг
Аяа бас өөрөө хэсэж ирээд эхнэрээ хардагч эхнэрүүд ичиг
Аяа бас эв журмыг умартан бусадтай ханилагч эхнэрүүд ичиг
Аяа бас энэ гэмүүд надад буй бол олны дундаас би ганцаар ичиг
Аяа бас их бага бусдад байгаа бол хэн боловч тэр ичиг ичиг
Аргаа бүү барагтун ай хөөрхийнүүд минь ээ

Итгэнэ гэдэг харьцангуй ойлголт

2010-10-14T21:57:00.000+09:00

Нэг сургааль дээр "... бүх юм нь хувьсан өөрчлөгдөх замтай энэ ертөнцөд итгэх зүйл нэгээхэн ч үгүй..." гэж гарсан байхыг хараад ямар утгагүй юм бэ гэж бодож байж билээ. Тэгсэн одоо надад итгэдэг зүйл их цөөхөн юм байна шүү. Наад зах нь иргэний үнэмлэх дээр л миний төрсөн өдөр байдаг болохоос биш би яг хэзээ төрснөө мэдэхгүй шд. Ядаж л тухайн үеээс хойш дүрст бичлэг хийчихсэн бол яахав. Гэтэл тэр бичлэгийг нь дунд нь засварлачихсан бол яана, дээрээс нь би угаасаа өөрийнхөө өнгөрсөн амьдралын бичлэгийг үзэж дуусгана гэвэл бас л хэцүү. Өнгөрснөө үзэж хороож байгаа цаг нь ирээдүйн цагийн урсгалын хурдтай адилхан байх болов уу.

Иймийн учир ер нь итгэнэ гэдэг хангагдсан мэдээллээс үл шалтгаалан их харьцангуй эд болчихоод байна. Ямар ч мэдлэгийг 100 хувь батлаж болохгүй шиг байгаа юм. Зөвхөн бид тэгж бодоод л байдаг, учир нь тэгж байсан нь амар угаасаа тэгж ч байсан учир.

Юмыг сайн сайхнаар хүлээж аваад байвал бүх зүйл үнэн мэт болох боловч ганцхан зүүний ором төдий ухаад эргэцүүлэхэд мөсийг ганцхан газар нь цуулахад цааш нь цуурдаг шиг тэр чигтээ эргэлзээ болох юм. Тэгэхээр нэг мөсөн хөндөхгүй бол амар ч баймаар юм уу. Балай юм.

Sudoku

2010-10-08T02:47:00.000+09:00

Судоку гэх энэ тоглоомын үүсэл гарал нь хаана ч юм бүү мэд ямар ч гэж сул цаг гарахаар утсан дээрээ гаргаад тархины дасгал хийдэг "багаж" л даа. Ерөнхийдөө бол тоглож эхэлсэн гэвэл өнгөрсөн зунаас хойш юм даа. Тоглосоор одоо бол advanced гээд сүртэй нэртэйг нь тоглодог болчихож.

Анх тоглож байхад дүрмээ бариад л явж байхад ямар ч гэж эцэст нь хүрчихдэг. Тэр дүрэм нь бол их энгийн, 3 ийг харьцах 3 хэмжээтэй нэг дөрвөлжинд 9 өөр тоо байх ба мөн үргэлжлээд тэр жижиг дөрвөлжингөөс бүрдэх 9 ийг харьцах 9 хэмжээтэй дөрвөлжинд мөр, баганын дагуу цифр бүр нэг орох ёстой. Нэг ёсондоо 81 ширхэг цифрыг учрыг нь олж байрлуулна гэсэн үг. Энэ нөхөр нийтдээ 6,670,903,752,021,072,936,960 боломжит хувилбартай гэж байсан. Ерөнхийдөө бол байхгүйг нь олж хараад хийгээд байх юм шиг санагдаад байсан чинь сүүлийн үед миний утасны програм ухаалаг болоод байна уу яалт ч үгүй сонголт хийхээс өөр аргагүй байдалд орох үе гарах юм. Нэг ёсондоо ганцхан цифрыг 2 баганын аль нэг дээр тавихаас тоглоом дуусах уу эсвэл сүйрэх үү гэдэг болчих тохиолдол нилээн хэд гарах боллоо. Нэг нь бол баттай дуусна. Нөгөө нь дуусаж ч магад яаж ч магад, магадгүй компьютерийн програм маань сайн гэгч нь "санамсаргүй" хутгаж байгаад тавьсан бол 2 дахь сонголтоор нөгөө их олон оронтой боломжит хувилбарын нэг нь үүсээд гарч болно магадгүй мухар зам шиг байдалд орж ч болох.

Энд би 9 ширхэг цифрын боломжтой уртаашаа 9 өргөөшөө 9 нүдтэй 81 цифр сонгож бөглөх юм ярьж байхад(ер нь бол тийм ч том биш гэсэн үг, миний утасны дэлгэц 2 инч байхаа тэрэнд багтчихдаг), ганцхан цифрын байрлалаас бусад 81 нь хамаарах юм даа.

Тодорхойгүй

2010-10-02T17:34:00.001+09:00

Сүүлийн үед нөгөө миний сэтгэл санааны байдал гэж хөөрхий байж байгааг нь дүрсэлвэл хэлбэлзлийн давтамжийг хэд дахин хурдасгачихсан юм шиг нэг ёсондоо их хурдан асч унтраад байгаа юм шиг болчихов.

Урд маяглаад явж ядаад байгаа нөхдүүдийг цохиод авмаар мэдрэмж хүртэл төрөх юм. Газар гишгэхдээ уг нь шоргоолж гишгэх вий гэдэг хүн чинь нэг иймэрхүү болж болдог л юм байна. Нэг талаараа дүрс гэсэн нэг тийм талтай. Шалтгааныг нь даанч тодорхойлох боломж алга болтой. Ядаж байхад гадаа бороо ороод мөнх хөх тэнгэрийн байж байгааг.

Тэнгэр муухайрахын өмнө сургуулийн ууланд авирдаг клубынхэнтэй Сөүл хотын хамгийн өндөр уулын ноён биш ч багагүй өндөр оргил дээр гараад, яг урдаас салхи салхилаж байхад төрсөн мэдрэмжийг үгээр хэлэх ч юм биш. Тэгсэн атал буугаад л юм идээд буцаад ирж байх замын турш, бүр үргэлжлээд одоог хүртэл нэг тийм сонин байна. Сонин гэдэг үгээр тодорхойлж чадахгүй тийм л балай мэдрэмж. Хамгийн айж байгаа юм нь оюун бодол маань ингэж тогтворгүй байж байгаад янзан бүрийн санаанд оромгүй үйлдэл гаргачих вий гэж л санаа зовж байна.

Иймэрхүү юм болохоор хэзээний үнэнч нөхөр блогтойгоо ингээд л яриад ч байгаа юмуу суудаг болчихож.

Ойлголт

2010-09-23T13:35:00.000+09:00

Манай цэнхэр нүдэн гараг дээр 6 тэрбум 300 сая орчим хүн амьдардаг гэж үздэг. Монголын тал нутагт нар эгц дээрээс төөнөж байхад Америк нөхдийн дээр сар гэрэлтэж байдаг. Өдөр шөнө ээлжлээд л... Энэ олон хүмүүс тус тусынхаа нутагт амьдарч эхлээд анхандаа босоо явдагаас өөрөөр бусад амьтнаас ялгараад байх зүйлгүй байсан гэдэг. Яван явсаар хэлтэй ч болж, бүр саран дээр хүртэл газардчихсан байгаа юм. Удахгүй Ангараг луу нисэх сураг дуулдаад л байгаа тэрнээс цааш яаж хөгжихийг хэн ч мэдэхгүй. Шинэ нээлт гарах, шинэ үйл явдал тохиолдох бүрт шинэ үгс нэмэгдэж л байдаг. Эртнээс нааш хэрэглэж ирсэн үг болгоны ард ойлголт өөр үгээр бол утга байна. Ерөнхийдөө үсгийг хараад 1-р ангиасаа хойш А,Б,В,Г... гээд үзчихсэн нөхдүүд бол энэ үсэг гэсэн ойлголттой тэгээд цаашлаад энийг холбоод уншиж болдог гэсэн ойлголттой байдаг. Тэгтэл хөдөө соёл иргэншилээс бараг тасарсан шахуу зарим нэг хүнд харуулбал юу юм гээд гайхах л байх.

Манай ардын нөгөө "Мэддэгт мэргэн цоохор, мэддэггүйд эрээн цоохор" гэж оньсого хүртэл байдаг байхаа. Компьютер бол над мэтийн нөхдүүдэд бол амьдралынх нь нэг хэсэг болчихож байгаа юм. Хилийн чинадад явахдаа гэр лүүгээ нөхөд рүүгээ холбоо барьчихна, алба амины хэргээ амжуулчихна. Тэгвэл Африкийн зэрлэгжүү омгийн нөхдүүдэд бол идэж ч болохгүй, нөмрөөд явж ч болохгүй ер нь бол чулуутай ялгаагүй. Бусад хүмүүсийн үзэн яддаг, хэнд ч хэрэггүй гэж боддог хүн өөр нэг газар агаар амьсгалж яваа хүн эсвэл амьтны юугаарч солихооргүй хайрладаг хүн нь байж болдог.

Энэ бүхэн явсаар эцэстээ хүний тархинд тэр хүлээж явч байгаа оюун маань яахаас л хамаараад байх шиг. 1984 гээд зохиолыг уншиж байхад төрсөн бодол л доо. Оюун санаанаас илүү гарах зүйл байхгүй гэж. Улааныг ногоон гэж хэлээд байвал ногоон болно. Ер нь анхнаасаа хэн энэ заавал улаан байх ёстой гэчихсэн юм. Цагийн уртад, мөн орон зайнаас хамаарч ойлголт өөрчлөгдөж болоод байгаа юм даа.

Ингээд цаашаа бодоод байхаар Буддын сургаальд гардаг шиг, мөч бүхэн хувьсаж байдаг энэ ертөнцөд итгэх зүйл нэгээхэн үгүй гэдгээс өөр итгэх зүйл байхгүй ч юм шиг. Нэг талаараа шудрага нэг талаарай үнэхээрийн балай гэмээр.

Усанд хаясан чулуу

2010-09-13T01:58:00.000+09:00

Энэ бичлэгийг бичих гээд сууж байхдаа манай ард түмний зүйр үг болох "усанд хаясан чулуу" гэнэт толгойд орж ирэв. Өөрийгөө бодсон ер нь хэдэн долоо хоног бол үхсэн амьд нь мэдэгдэхгүй алга болсон байх шүү. Тэгсэн үнэхээр өнгөрсөн хэд хоногийн аль нэгэнд нь би энэ ертөнцийг орхиод явчихсан байсан бол энэ блог мөнхийн нэг сэдэвтэйгээ Гүүглийг дампууртал байх байсан байхдаа. Азаар би амьд мэнд энд суугаад бичлэгээ бичиж байна.

Ер нь бол их юм боддог болоод байгаал даа. Алхаж байгаа мөр болгоноо хэд дахин шинжилж үзчих гээд л. Саяхан далайруу оччихоод зураг даруулж байгаад цунами арай биш ч гэлээ далайн шуурганы үед хүчтэй давлагаанаас хамгаалдаг далан дээр гарч зогсож зургаа даруулж маяглаж байгаад халтираад үхэнгээ алдав. 2 см хэртэй илүү гулссан бол тэгээд өдийд хаана ч байх байсан юм. Унахдаа хөлөө цохиод харсан хавдчихсан байснаа гэнэт цус асгараад л. Хэрвээ өөр хэн нэгэнд ийм юм тохиолдсон бол би гэдэг нөхөр нээх анзааралгүй өнгөрөх байсан байхдаа. Сүртэй юм ч гэх аястай.

Заримдаа хүмүүсээс энэ ертөнц дээр амьдрах сүүлийн өдөр чинь өнөөдөр бол юу хийх вэ гэж асуулт асуухад, хайртай хүмүүстэйгээ байна, дуртай юмаа хийнэ гэх мэтээр янзан бүрээр тайлбарладаг. Иракын гудамжинд амиа золиосолж байгаа нөхдүүдийг бид алан хядагчид гэх утгаар нь харахаас биш энэ нөхдүүд яагаад өөрийн амиа золиослоод байна гэдгийг боддоггүй. Шалтгаан нь маш энгийн тэдэнд амьдрах сонирхол нь байхгүй. Саяхан юмдаа нэг өдөр оройхон ширээнийхээ ард сууж байтал гэнэт хэвлийн хэсгээр өвдөөд эхлэв. Тэгсэнээ хоёр гурав хоног оройдоо өвдөөд чаддаггаараа интернэтээр хайгаад үзтэл хорт хавдарын эхэн шат байж болох магадлалтай болчихлоо шүү. Тэгсэн чинь юу юуны духанд хүрэлгүй нэг мэдсэн муу талаас нь бодоод нилээн хол явчихаж уг нь 1 цагт унтахаар хэвтсэн ч 5 цаг болж байхад хамгийн сүүлд цаг харснаа санаж байгаа юм. Тэгэхэд л тэр амиа хорлох, золиослох янзан бүрийн бусармаг үйлдэл яагаад гардагийг ойлгож авсан гэх үү дээ. Хүн яг өөрт нь тулаад ирэхээр л ойлгодог юм байна лээ.

Энд таньдаг гурван хүний эмээ нь элэгний хорт хавдар гэдэг аймшигт өвчнөөр өвдөн эндэхийн эмнэлэгт үзүүлэхээр ирсэн юм. Анхандаа тэр элэгний хорт хавдар гэдэг хол сонсогддог байсан ч хажууд найзын маань эмээ гэхээр бас л сонин мэдрэмж. Зовж байгаа нөхрийгөө харахад бас л хэцүү шүү дээ. Тэгэхэд тэр найз охиноосоо болоод зовж байна гэх залуу нөхөд, мөн шоудах мөнгө алга гэж байгаа нөхдүүдийг бол үнэндээ ойлгомооргүй ч юм шиг.
Элдэв юм харьцангуй л байгаа юм даа.

Эдгээр бодлууд мөн дээр нь бас бус бодлууд толгойд эргэлдсээр амнаас үг гарахаа байсанд зарим нөхөр гэж бодож явсан хүмүүс ч зайгаа бариад эхлэв бололтой болохоор нь ер нь усанд хаясан чулуу шиг алга болоход долгиолох усны дээрээс хэн намайг харан зогсох бол гээд үзсэн санасныг бодоход дажгүй шүү. Сайхан хүмүүстэй учирчээ.
Итгэдэг зүйлсүүддээ талархаж байна. Хамаг амьтан амар амгалан болох болтугай.

Fearing from fear

2010-07-14T20:47:00.000+09:00

It was yesterday that I finally found out my biggest "flaw" with help of two good friends here.
The answer was simple. It is like fearing from my fear. Fear from water, money, girls, physics whatever.
Since I have found my biggest flaw(I think) I am going to change everything that is going wrong with me or where I can reach.

There is Mongolian proverb saying, "Don't do if you afraid, and If you do don't afraid". I was in this thing too much that I would not move on unless I have 99% probability. I won't stop exploring.
Probably I will still have some kind of fear. However I am going to defend.

A man just like the wind on valley.

Time forgets

2010-07-14T20:22:00.000+09:00

Everytime after sun goes home we say "hi" to something called lamp which gives us light. It is very simple to use. Just connect it to electricity resource and it will give you a light. But we don't know how much time did it take to developed as lamp. It took almost 80 years for light bulbs to be developed as now we see.
We just do not know who evolved in this work. Actually we don't.

And when we talk about our greatly known ancestor Genghis Khan we don't talk about his generals, queens, father those are background the background to that wonderful hero born. About democracy, we talk like communism was kind of evil so we don't have to remember it.
Time really forgets some things.

4차원(4D universe)

2010-06-28T01:49:00.000+09:00

The point "." here is 1D, the line "_" here is 2D and the mouse holding or the keyboard you are writing on is 3D, if you see how babies are growing up that is the proof of 4D.

Not a really long time ago, maybe 2.5 months, I got a nickname "4D" in my Korean class which is "4차원". When this story came out my lovely teacher explained as, people usually think in 3D which is normal and you are kind of crazy-guy who thinks in 4D.

Then I felt in a thought that "am I so different from others surrounding me?"
By my DNA and finger-print, face are probably different from others.
So I started thinking about my behavior, my mind, my view.
Differently from science-way I felt that I might be slightly different from those who called normal people.
Sometimes I feel like I am too out-minded or too closed person. Also my life-view usually conflicts with my almost all of friends and even my family members.
Therefore I sometimes feel like mind-loneliness. However just like there sometimes be sunny-rain, I meet people who has some similarities. Those are called my very few best friend.

About 2 months ago I started meet people at GMMG(global master mind group) which leaded by Sharon. We meet once in a 2 or 3 weeks for couple of hours. When I am with them I find my-self. And I am not alone like "Old man and the sea". Thank you guys, for let me know that I belong to this society. Before I met you guys I was lost in somewhere over my sea-of-thoughts.

Every single lives in the universe are unique. "Dimensions" just depends on the similarities.
Thank you all, those understand me.

Time is so fast

2010-04-25T15:33:00.001+09:00

Yesterday was kind of having-fun day with my friends. We haven't been here for a long time; however, at the moment of writing those who are studying at Kyunghee and here I in Yonsei are very close friends and seems it will last until my life ends.

Before a cinema we were having a chat as usual. Like phylosophy, politics so on. When we were talking about the future like 5 years later I found I am not a kid anymore that maybe in next few years I need to write invitation for my wedding :D

The people those surrounding me are brilliant people that gives me energy everydays. Like the 3 girls mentioned above, my family, friends, students staying at our dormitory, my roommate, next-room-classmate, classmate so on.
I am happy that I have met these people. Life gives everyone a gift, whether to open the box or not is your choice. I recommend open it. Because it is gift. Also try to give gift to others who doesn't have it.
I will work as hard as possible to make others find their doors.

It is today. Tomorrow, the day after day tomorrow, someday there will be my time to go out of this universe. Until that moments comes I won't stop believing, thinking, working, learning,,.

Love when you are alive

2010-04-21T23:20:00.000+09:00

Yesterday the scholarship students went to some kind of orientation. Well everything were cool except the microphone had a problem during the speeches. It was the first time that I felt full after having my breakfast. Also there was a ministry of education there for the opening ceremony.

Today there were some wonderful speeches by powerful 2 ladies. At the last speech the woman whom introduced how to dream and how to make true showed as one video. Before these speeches I didn't really like to go for these kind of speeches. However it was awesome. I felt in my sea of thoughts.

Just a moments ago I watched this again. So that I found out how weak bastard am I.
I have a dream.

The reason that I gave subject as Love when you are alive is because, when I was watching it I remembered one of Mongolian famous poem.

All together to the TOP

From this point

2010-04-15T22:34:00.000+09:00

Starting from this moment I am no longer writing my blog in my native language in order of studying foreign language. It seems like writing makes lots of thoughts. During last 2 weeks I have been blogging quite actively. I felt like my English and Korean ability decreased as number of blog posts increase.

Or it was just my bad. Anyway I am going to write blog in English or Korean. In my experience the best way to learn foreign language is think in that language.
I have a dream. To make that real I need these two languages.

Temporarily out of e-world

2010-04-14T00:29:00.000+09:00

Энэ нөхөр цахим ертөнцөөс түр зуур тасарна гэж байгаа. Тасрах арай биш юмаа. Онлайн байх хугацаагаа эрс буюу 80 хувь багасгаад мэйлээ л үзэж байнаа. 2 долоо хоног үзээд амтанд нь орчихвол компьютер автал нээх ороод байхгүй ээ.

Дасан зохицох оо гэж

2010-04-13T19:31:00.000+09:00

Монголд сургуульд байхад Геополитикийн багш нэг аймар юм ярьж байсан юм. Монголчууд бол нүүдэлчин ард түмэн. Түүнийгээ дагаад ямар ч газар дасан зохицох бие болоод сэтгэл санааны уян хатан байдалтай. Харамсалтай нь дасан зохицоо л бол буцаж гардаггүй гэсэн. Ерөнхийдөө бол цагаан өнгө шиг. Цагаан өнгийн цаасан дээр ямар ч өнгийн будаг цацсан тод харагддаг шиг.

Энд удаан байчихсан нөхдүүд Монголоор ярихаар ойлгохгүй байгаа юм шиг, зарим нь ч ойлгоод байгаа хэрнээ худлаа жүжиглээд байдаг юм л даа нэг тийм болчихдог. Ядаж байхад энд ихэнх юмнуудыг техникийн дэвшлийг амьдралд байж болохоор нь ойртуулаад хүмүүсийн амьдралыг сайхан хялбарчилчихсан. Тэгэхээр шороогоор шуурсан Монгол руу яаж очих юм гэдэг л болчихсон. Гэсэн ч зүрхнийх нь гүнд үхэхдээ нутагтаа очиж ясаа тавина даа гэдэг бодол байдаг юм шиг. Ямар ч гэсэн Монгол руугаа бол явахгүй би Солонгос хүн гэж хэлэх хэд хэдэн хүнтэй таарч байлаа. Хүний өөрийн шийдвэр, тэгээд ч нэг ч гэсэн хүн арай тайван амьдрах болж байгаа юм даа. Хамаг гол буруутан бол хангалттай хугацаанд төр барьсан тэнэгүүд. Баахан юм ярьж гарж ирчихээд худлаа ярьдаг тэнэгүүд. Ард түмэн ч гэсэн худлааг нь мэдсээр байж сонгоно. Одоо бол бүр 2 жилийн өмнөөс сонгуулийн компанит ажлаа хийдэг болчихсон байна шд. Яахав ухаан сууж л байгаан шинж. Тэгээд хараад байсан юманд амархан дасан зохицдог л бидний хамгийн гол дутагдал болоод байна даа. Тэгээгүй бол уг нь энэ болохгүй байна шдээ гээд орилоод сууж байхсан.

Зүгээр л бичихийг хүсэв

2010-04-11T23:13:00.000+09:00

Ангийнхан бүгд ханиад хүрчихээд байхад Тайванаас ирсэн нэг нөхөр бид хоёр овоо гайгүй яваад байсан, хэд хоногийн өмнөөс өгсөн сануулгынхаа дагуу үрэвсүүлэгч вирус миний хоолойд аль хэдийнэ орж үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлжээ. Өнгөрсөн шөнө хэд ч сэрэв олигтой унтаж чадаагүй. Новш гэж балай юм. Их замын эхэнд явж байж ингээд өвчин яриад явж байдаг.

Ямар ч гэж буцах гэсэн сонголт байхгүйгээс хойш тэмцэнээ. Хэт олон зүйлс толгойд ороод тайван байхгүй болсоноос болов уу ч гэж бодов. Шалтгаан нь юу ч байсан оюун бодолтой минь холбоотой болоод л байх шиг байна даа.

Ерөнхийдөө өдөрт миний хийдэг зүйлс гэвэл өглөө босно хичээл рүү гээ орно, дуусаад хоол идлээ, өрөөндөө буцаж ирлээ, жаахан амсхийлээ, тэгээд үргэлжлүүлээд хичээл хийлээ, компьютерийн өрөөрүү ирнэ, жаахан юм уншина Монгол руу харьцана, мэдээ уншина, буцана дахиад жаахан хичээл хийнэ, тэгээд буцаж ийшээ ирж сайхан амраарай гэдэг үгийг тараачихаад өрөөрүүгээ унтахаар явна. Энгийн л нэг оюутаны амьдрал байхдаа. Энд ирсэн миний хамгийн нэгдүгээр зорилго бол сурах. Сурах гэдэг гэхдээ миний амьдралын зорилго биш. Сайн суралцаад төгсөх гэдэг амьдралын зорилгоо хэрэгжүүлэх миний хамгийн гол зэвсгүүдийн нэг байх болов уу.

Би гэдэг хүн ер нь зүгээр суух туулиас дургүй хүн, тэр нь дорвол унтаж байсан нь хамаагүй дээр гэж үздэг хүн л дээ. Хүний амьдрал нэг том зорилгоо биелүүлнэ гэхэд бас тийм ч их хугацаа биш юм шиг харагдаад байдаг болчихлоо. Худлаа ярьж суух өөр, хийж суух нэг өөр юм билээ.

Би ер нь их олон зүйлээр бахархаж явдаг хүн. Улс орон, гэр бүл, найз нөхөд гээд.
Улс орон бол Монгол ямар бахадмаар түүхтэйг хүн болгон л мэднэ биз. Нэгэн цагт дэлхийн тал, тухайн үеийн нөхцөл байдлаар(Америк нээгдээгүй байсан)гээд бодвол Африкийг орхиод дэлхийг тэр чигт нь. Угаасаа Евро-Ази л дэлхий ертөнцийн төв болж байсан. Тэгээд уналт бууралтын үедээ их гүрнүүдийн зэвүүн бодлого байсан ч уусчихалгүй, тараад алга болчихолгүй тогтож үлдсэн гэж байгаа.Өвөг дээдэс маань үнэхээр агуу ухаантай байжээ. Алтан ургийн хамгийн сүүлийн хаан Лигдэн хүч тэнцвэргүй тулаанд эцсээ хүртэл тулалдаж, Манж гүрний бодлогод өвөг дээдэс маань нэгдэж байсан. Түүхийн номноос сонсоогүй хүмүүс энэ улсын ирээдүйн төлөө амь насаа өгцгөөсөн гэдгийг сайн мэдэж байна. Бахархмаар биш гэжүү?
Гэр бүлийн хувьд энгийн л нэгэн айл. Гэхдээ манай өвөө нар их агуу хүмүүс байсан байгаа юм. Авга өвөө өнчирсөн хүүхдүүдээ хүний зэрэгтэй хүн болгож хүмүүжүүлж, амьдралын их замд хөтөлчихөөд амрах үеээ болоод ирэх үед нь илүү амгалан газрыг хайгаад явчихсан юм шиг. Нагац өвөө ч гэсэн амрах үеээ болсон илүү амгалан газрыг хайхаар явах шиг болсон. Өвөг дээдсийнхээ түүхийг сонсож байхад домог шиг л юм сонсогдоод байдаг, ер нь жирийн нэгэн Монгол айлд иймэрхүү зөндөө байдаг шиг санагдсан. Аман уламжлалтай ард түмэн шүүдээ бид.

Эрхийг сурахаар бэрхийг сур гэж 2-р ангид байхаас хойш сонссон үг. Сүүлийн үед харин нээх их сонсоогүй мартах тийшээ хандаж байж. Энэ уламжлалын хүчинд Монгол улс өдий зэрэгтээ хүрч ирсэн байх. Харамсалтай нь одоогийн зарим хүмүүс багадаа хэтэрхий энийг мэдэрсэндээ ч юмуу хүүхдүүдээ дэндүү эрхлүүлээд байх шиг ч харагддаг юм.

За юу ч биччихэв. Бодож байсан зарим зүйлсээ сийрүүллээ. Зүгээр л бичихийг хүсэв. Ярих хүн олдохгүй үед блогтойгоо л ярих юмдаа.

Танихгүй царайлах

2010-04-11T01:23:00.000+09:00

Өнгөрсөн жилийн өдийд нэг нөхөртэйгээ таньдаг ч танихгүй царайлаад хэдэн долоо хоног болчихсон байсан үе байна шд. Тэгээд өдөр өнгөрч байхад залгаж төрсөн өдрийн мэнд хүргээд буцаж сайндлаа сайндлаа болоод муурын байшингийн галыг унтрааж байв.

Одоогоор миний цөөхөн хэдэн итгэдэг хүмүүсийн нэг. 2000 км цаанаас сая хальт мэндчилгээ дэвшүүлэв. 100 жилийн өмнө байсан бол яах байсан бол?

Итгэл мөрөөдөл дээр дөрөөлж босох юм даа. Хөлөө сайн олохгүй будилж байгаач алс хол сүндэрлэн харагдах итгэлээ би тээн алхсаар.

Өөрөө хийх боллоо

2010-04-11T01:14:00.000+09:00

Энд ирээд найз болж байгаа хэдэн зүйлийн нэг нь компьютер. Нэг талаар энэ улс маань дэлхийд IT хөгжлийн хүртээмжээрээ тэргүүлэх улс. Ер нь бол бидний яриад байдаг Цахим Монгол гэдэг шиг үндэсний хэмжээний хөтөлбөр хэрэгжиж байдаг газар. Автобусны буудлууд дээр нь тэр автобус тийм минутын дараа ирнэ гээд мэдээлж байх жишээтэй.

Тэгээд хичээл дээр нь бичих юм ч гарах юм, өөрөө хийх юм ч гарах юм дандаа энэ компьютерийн өрөө лүү орж ирэхээсээ залхуурсандаа ч гэх юм уу, засгийн газартай зөөврийн компьютерийн санхүүжилт авах талаар урт хугацааны зээлийн төсөл хэлэлцсэн боловч амжилгүй болов :D

Шалтгаан гэсэн би гэдэг нөхөр компьютерийн араас салахаа байгаад, дэвтэр номын бараа харахаа байчих юм гэнэ. Бас ядарна гэх юм. Ер нь би засгийн газрын итгэлийг их эвдчихсэн нөхөр шиг байгаа юм. Гэхдээ нэг талаар ард иргэнээ сургах биеийг нь даалгах талаар анхаарч байгаа хэрэг байж болох ч уялдаа холбоо алга. Ямар ч байсан өөрийн гараар эд ийг босгох хэрэгтэй болж байна даа.

Яагаад гэдэг асуулт

2010-04-10T22:58:00.000+09:00

Хэдэн цагийн өмнө Twitter орсон чинь хамгийн эхний нүүрэн дээр BBC ийн нэг жиргэлт байлаа. Тодруулаад харсан чинь Польшийн ерөнхийлөгчийн сууж явсан онгоц Оросын нутагт осолджээ гэсэн байв. Тэгэхээр нь гайхаад 4 сарын 1 өнгөрсөндөө гэж бодоод bbc.co.uk луу ортол эхний нүүрэн дээр нь гарчихсан, видео нь хүртэл байлаа. Цочирдов.

Мэдээг нь үргэлжлүүлээд унштал Польшийн хамгийн нөлөөтэй гэсэн хүмүүс явж байжээ. Польш улсын талаар 2-р дайны үеийнхээс өөр мэдлэг хомс би гайхаж балмагдлаа. Тус улсын албаныхан хөлөглөдөг ТУ-154 онгоц байсан бөгөөд энийгээ солих талаар нилээн олон удаа сануулга авч байсан гэнэ. Яг тэр мөчид өөрийн улсын тухай бодлоо. Манай томчуул хэрвээ онгоцтой байгаад тэр нь хуучирсан байна гэсэн бол ядуу ч гэсэн төсвийн хэдээ шавхан байж шинэ эд авах байсан даа гэж бодол төрж байв. Зовж үзсэн ард түмэн гэж өөр байгаа юм даа.

Яагаад гэдэг асуултын хувьд. Яагаад ийм явдал болох болов гэж бодлоо л доо. Хамгийн түрүүнд пуужингаас хамгаалах систем гэж нэг бодол төрөв. Хэдэн жилийн өмнөөс ОХУ, АНУ ийн хоорондын нэг маргааны сэдэв нь Польшид барих пуужингаас хамгаалах систем болчихоод байсан. Байдлыг ажиглаад байхад Польшийн тал ерөнхийдөө дэмжээд байгаа нь харагдаж байсан. Хийсэн дүгнэлт гэвэл энэ зүгээр л тохиолдол байсан байж болох юм. мөн нөгөө талд албаар зохион байгуулсан байж ч болно. Магадгүй АНУ д талтай байдаг Польшийн томчуулыг нухах оролдлого, эсвэл айлгах оролдлого байж болно. Эсвэл ичсэн хүн хүн ална гээч үлгэр ч байсан байж болно. Бүр халуураад давхивал худлаа үхсэн болж жүжиглэх. Ер нь кино үзсээр байгаад ургуулж бодох гэдэг сайн хөгжиж.

Юу байсныг би таашгүй. Ямар ч байсан Польшийн ард түмэнд гүн эмгэнэл илэрхийлж байна. Амар амгалангийн оронд очсон гэж итгэж байна.

Сүүлийн үеийн нойр

2010-04-10T13:15:00.000+09:00

Хичээл эхлээд 12 дахь өдөртэйгөө золгож байна. Нүүдэлчин цусны шинж нь тэр юмуу, хаа газар явсан дороо л дасан зохицчих юм. Хөгжим гэдэг сайхан найз болж байна даа. Компьютер гэдэг найзтайгаа уулзахаар 4 давхар алгасан байж энэ өрөөнд ирэх юм. Өчигдөр сургуулийн гадаад оюутны албанаас нь бидний хэдэн нөхдүүдийг уулзуулав. Дээд ангийнхан гээд л сайхан сайхан гарууд байнаа. Потенциал бол дандаа өндөр гарууд, дунд нь чирэгдэж байна лээ шд. Дуулаад, бүжиглээд, онигоо яриад хийхгүй юм гэж байхгүй гарууд. Тэгээд хамгийн сүүлд нь бидний арай өмнө ирээд хал үзчихсэн ах, эгч нарын өмнөөс үг хэлж байнаа. Та нарт шинэ байр, шинэ хичээл, шинэ орчин гээд хэцүү байгааг мэдэж байна. Заримдаа бүтэшгүй зүйлийн хойноос хөөцөлдөж байгаа сэтгэгдэл төрнө. Гэхдээ үгүй юм шүү, яагаад гэвэл тэр үеийг чинь бид нар ардаа хийгээд энэ хүртэл ирчихээд байна. Хамгийн гол нь энд ганц дайчин хол явах газар биш. Найз нөхөдтэй байхгүй бол даван туулах даваа биш.

Нэг иймэрхүү юм хэлэв. Маргааш нөгөөдрөөс хичээл орж эхлэхээр "нэг нэгнээ чирээд явах хүмүүсийн холбоог" үүсгэх талын арга хэмжээ авнаа :D

Сүүлийн үед нойр гэж нэг сайхан асуудал байна. Унтаад байгаа юм. Тэгсэн хэрнээ амрах шинжгүй шүү. Хэсэг бодож үзсэн чинь, хэтэрхий олон зүйлд тархи юугаа гашилган суугаад байх шиг байна даа. Хамгийн том гэсэн гурван зорилгоо чиглээд бусдыг нь дагалдагч маягаар л аваад явна даа. Тэгэхгүй бол энэ янзаараа мэдрэлийн өвчин тусах шинжтэй болоод явчихлаа.

Цөмийн зэвсэглэлийг хорогдуулах гэрээ

2010-04-10T00:00:00.000+09:00

Сүүлийн үед нөхөр Обама, Медведев буюу дэлхийд хамгийн олон цөмийн зэвсэгтэй улсуудын ерөнхийлөгч нар 1991 онд байгуулж байсан цөмийн зэвсгийн талаарх бодлогын гэрээг дахин байгууллаа. Аймар л юм яриад байх юм. Тэгээд бодлоо л доо анх энэ цөмийн зэвсэг гэдэг эд 1945 онд арлын орон дээр ямар хор уршигтай болохоо үзүүлж байсан билээ.

Нөгөө гайхал хүйтэн дайны үед Социалист лагер болон, Капиталист лагерын хооронд хүчээ тэнцүүлэх гэж эцэс төгсгөлгүй мэт оргилын өөд тэмүүлцгээсэн. Түүнийх нь үр дүнд энэ жижигхээн гараг дээр өөрсдийгөө хэд дахин шарчихаар цөмийн бөмбөг гэдэг эдийг бүтээчихсэн. 1945 оноос хойш дайн гарах хэмжээний юм хэд хэд болж байсан ч, аль ч нийгэмд байдаг үхэхдээ үхэр буугаа тавьдаг заншилаас шалтгаалан онцын сүртэй юм болоогүй. Дээд сургуулийн босгыг цуг алхан орсон нэг нөхөртэйгээ ярьж суухад, "Цөмийн бөмбөгөнд Нобелийн энх тайвны шагнал өгөх ёстой, энэ байсан учраас дэлхийн 3-р дайныг түүхэнд бичээгүй" гэх маягийн юм ярьж байлаа. Үнэхээр л энэ эд л байсан учраас ЗХУ, АНУ хоёр хэд хэдэн удаагийн тулгаралтаас буцаж байсан байдаг.

Одоо тэгсэн тэр цөмийн зэвсэгтэй улсуудын клуб нь анх байснаа бодоход хэд дахин их тооны гишүүнтэй болчихсон. Байдал эвгүйрвэл ялагч ялагдагч гэж байхгүй дүр төрхтэйгээр үр дүн нь гарахаар болчихсон. Тэгсэн энэ нөхдүүд цөмийн бөмбөгөө багасгана гээд яриад эхлэв. Гүй, сайн хэрэг шүү дээ. Даанч энэ нөгөө тогтвортой байдлыг алдагдуулна. Даам тоглож байхад хоёр даамны дунд орчихсон байхад яаж ч чаддаггүй. Харин нэг л холдоход хойноос идчихнэ. Тэгэхээр байдал нөгөө талд нэг иймэрхүү л юм харагдаад байна. Гүрэн улсуудын ерөнхийлөгч нар инээж байгаад, "хэдэн арван жилийн дараа яахав, нэг үзчихнээ" гэсэн янзтай юм л хийгээд байна даа. Цөмийн бөмбөг л байхгүй бол хуримтлуулсан цэрэг зэвсгийнхээ хүчийг Ирак мэтийн газар биш бүрэн утгаар нь туршиж, цэвэрлэгээ хийж, дэлхийг дахин хуваана. 2-р дайны төгсгөл хүртэл их гүрнүүдийг бодлого нэг иймэрхүү л байсан. Энэ дунд нь жижиг улсууд шатрын хүүгийн дүрд тоглоно. Ард байгаа тоглогч хүсвэл Бэрс болно үгүй бол тактикийн золиосонд явчихна.

Жижиг улс байх хэцүү ч юм даа.

Ойд алхсан дурсамж

2010-04-08T18:18:00.000+09:00

Өнөөдөр хотын төв рүү ойрхон байдаг Монгол Таун гэж нэрлэгдэх газар луу очих хэрэгтэй болоод очиж, хэргээ бүтээчихээд гэртээ ирэх замдаа Сакура шиг мод дэлгэрч байхыг хараад сайхан явж байв.

Тэгээд өгсөөд явж байснаа хажууд байсан ой модыг хараад цаг хугацаагаар түр зуур аялаад ирэх шиг болов шүү. Эхлээд хамгийн сүүлд хэзээ ой модонд орж алхаснаа санахыг оролдлоо. Бага байхаас хойш манай лагерын байшин Жигжидын аманд байсан бөгөөд манай байшингийн хувьд яг ойн хажууханд байдаг байлаа. Өвөө маань зээ нараа салхинд гаргана гэж анх барьж байлаа. Бага байхдаа зун бол ер нь тэр газар л өнждөг байлаа. Урьд нь засгийн газрын лагер байсан болохоор ерөнхийдөө бидэн шиг жаахан юмнууд харагдахгүй дандаа буурал толгойтой голдуу хүмүүс байдаг байлаа. Дээд талын байшин урд талын байшин гээд л 3 хан байшинд тус бүр 2 хүүхэд байдаг. Манай байшинд яахав манай 2 дүү гээд 3 уулаа. Тэгээд л тэр хавьдаа буулгаж өгдөг байлаа шүү дээ. Ой мод руу хааяа орж "дүүгий-даагий" тоглоно. Хувцасаа сольж өмсөнө гээд л. Анх миний дугуй унаж сурсан газар гэж байгаа.

Өглөө мань мэт бол хамгийн эртдээ л 9 цаг гэж босно, гол төлөв 10 цагт. Тэгэхэд өвөө, эмээ аль хэдийнэ босчихсон цай чаначихсан угтдаг байлаа. Өглөөд 5 цаг 6 цаг хавьцаа босоод ууланд гарч алхаж байгаад ирдэг гэдэг байлаа. Тэр эрт яаж босдог байнаа гэж бодоод л ийм хөгшин болж байж өглөө тийм эрт босдог юм байхдаа ухааны юм бодож байснаа санаж байх шиг.

Тэгж байгаад нэг орой унтахдаа өвөөд хэлж байгаад өглөө уул руу явахдаа намайг аваад яваарай гээд унтав. Өглөө намайг жаахан унтаж аваг гэсэн бололтой 7 цагт сэрээж байсан юм. Намар дөхөж байсан найман сар учраас нар мандаад удаагүй байлаа. Тэгээд л дээшээ алхлаа, төд удалгүй уг нь дээшээ явдагаа яриад надтай явж байгаа болохоор уулын бэл хүрэхээс арай наахна суув. Зүүн зүгт байх моддыг заагаад "...тэнд байгаа моднууд намхан энд байгаа моднууд өндөр байгааг харж байна уу?" гэв. Харахад нээрээ тийм харагдсанд би ч тийм байна л гэлээ. "...нар зүүн зүгээс манддаг болохоор цаана байгаа моднууд нь түрүүлээд нар үзчихдэг учраас заавал өндөр байх шаардлагагүй, харин энд байгаа моднууд нар үзэхийн тулд өндөр ургадаг юм..." гэж хэлэв. Өө нээрээ тийм юм байна даа гэж бодож байлаа.

Тэр өдрөөс хойш удалгүй бид нарын хичээл орохоор болж хотын байшиндаа нүүж очлоо. Тэгээд хичээлийн жил ч дуусч удахгүй лагертаа очино доо гээд байж байхад, манай өвөө тэнгэрт хальж билээ. Бага байсан ч гэсэн ахиад тэр гоё хүнтэй уулзахгүй гэж бодохоор нэг л хачин байсан. Юугаа ч мэдэхгүй уйлж байснаа санадаг юм. Тэр зундаа ч яахав лагерт гарсан, тэрнээс хойш ч хэдэн жил дарааллаж гараад би гэдэг хүн гэрийнхэнийгээ дагаад алс холын нутгийг зорьсон билээ. Амралтаараа нэг лагер дээрээ очиж хэд хонохдоо яг тухтай байгаагүй юмдаг. Одоогоос 4 жилийн өмнө байсан юм байна даа. Тэрнээс хойш 2 жилийн дараа буцаад очиход эдийн засгийн хувьд хямрал эхэлчихсэн, лагерийн байшингаа зарчихсан байв. Өчнөөн олон эсэргүүцэлтэй тулгарсан ч хэн нэг нь зарчихсан байв. Ой модонд яг гоё байсан миний санаж чадах хамгийн сүүлийн дурсамж энэ л байх юм. Одоогоос 8 жилийн өмнө гэсэн үг. Яахав тэрнээс хойш энд тэнд явж байгаад нар модны завсраар гэрэлтэх моддын дунд алхсан байж магадгүй ч санаж чадах нь энэ л байна.

Нэг өдөр лагерынхаа газрыг буцааж худалдаж авна даа.

Унтах

2010-04-05T21:35:00.000+09:00

Унтах гэж нэг гоё ч юм шиг муухай ч юм шиг эд байнаа. Сайхан унтаад ирэхээр эрч хүч ороод дэлхийг өргөсөн ч бэлэн болчихно. Нөгөө талд унтаж байхдаа болох болохгүй янзан бүрийн зүүд зүүдэлж, эвгүйхэн зүүд зүүдэлчихсэн бол юун дэлхий өргөх манатай, орноосоо толгойгоо цухуйлгах хэцүү. Тэгээд л нойрондоо дийлдчихвэл хоцрох гэх мэт балагтай хэдэн хэрэг цувж өгнө дөө. "Нойрноос морио" гэдэг нэгэн ардын үг байна.

Би уг нь ОпенМН гэдэг багт харъялагддаг хүн. Тэгээд манай багийн ажил эхэлчихээд яваад байдаг би одоогоор орох боломж гардаггүй шүү. Энэ өрөөнд компьютер байдаг ч юм хийгээд суух газар арай биш юмаа. Заримдаа хэн нэгэн орж ирээд гарны оролтын тохиргоо өөрчилөөд, татаж суулгасан програм устгачихаад байх юм. Тэгж байгаад нэг Япон үйлдэл дээрээ харагдсан гэж байгаа. "Олон нийтийн" гэсэн тодотголтой болохоор юу ч хэлж чадаагүй. Удахгүй нэг компьютерний барааг өрөөндөө харахгүй бол бүтэхгүй шинжтэй байна.

Энэ оюутны байр Global шинждээ үнэхээр тохироод байгаа юм даа. Наран ургах зүгээс наран жаргадаг ч юмуу яадаг юм тийм газраас ирсэн нөхдүүд байх юм. Тэгээд ер нь орчин нь ч гэсэн. Нэг удаагийн хувцас угаалтын зардал 2000 болчихоод байхын. Энэ л жаахан тийм. 2 сард ашиглалтанд орсон байр гэсэн доошоо манайхаар бол подваль гэхдээ л гадагшаа гардаг хаалгатай газар луу нь орохоор цемент үнэртээд байгаан.

За тэр ч яахав. Ерөнхийдөө л нэг хэвийн амьдрал ингээд эхэллээ дээ. 5 жил сурна гэж бодохоор бас л хол сонсогдоод байна. Анх ирж байснаа бодоход арай дасчихсан байна. Тэгсэн магистр хийж байгаа гээд нөхдүүд байнаа. 5 жил аймар хол байна гэхээр урдаас наадах чинь ёстой жинхэнэ утгаараа оюутан байдаг нас гэж байна. Оюутан байдаг нас нь ямар ч байдаг юм үзэхээрээ бичээд л байхаас.

Одоо Солонгос хэлний хичээл хийхээр гарлаа. Тэгчихээд тоо жаахан бодохгүй бол толгой бүр явуургүй болж эхэлж байна. Хурдхан laptop ний төсвөө батлуулж авмаар байдаг даанч манай гэрийнхэн намайг хичээл хийхгүй гэж бодоод л байх шиг байгаан. Нэг талаар тийм ч нөгөө талаар би бас нилээн боломжуудыг алдаад байх шиг байнаа.

Монголд бослого болоод байх шиг байсан ямархуу юм болж байгаан бол. Намба алдсан хүний хийж байгаа ажил бас эвгүйрвэл эвгүйрэх л байх. Гэхдээ гайгүй байлгүй дээ.

Эдийн засгийн "хэв"

2010-04-04T14:13:00.000+09:00

Эдийн засгийн талаар сонирхож уншдаг болоод жаахан хугацаа өнгөрч байна тэгээд магадгүй нэг зүйлийг ажиглалаа. Ер нь бол Англи гэдэг улсыг хамгийн анхны түүх эхэлсэн газар гээд үзэж болохоор юм шиг. Англи, Америк, Европ, Ази. Нэг иймэрхүү янзаар явсан юм шиг. Энэ дунд Япон ганцаараа өөр байх шив.

За гол сэдэв руугаа орвол. Ямар нэгэн хөгжингүй, эсвэл шинээр аж үйлдвэржсэн улсуудыг харж байхад анх хөгжиж эхлэхэд нь хэдэн гол нөхдүүд хамаг зүйлийг хийж бүтээгээд, томордог. Тэд томрохын хэрээр улс орны эдийн засаг хөгжсөн байх жишээтэй. Тэгж байгаад гайгүй хөгжилтэй болоод ирэхэд нь нөгөө анхны зүтгүүрүүд маань хэтэрхий аврага болчихдог ба шинээр компаниуд гарч ирэх гэхээр зүгээр гулсуулж залгичихаад болохгүй, өөрөөр хэлбэл монополь болчихдог. Энэ жишээ Англид нөгөө аж үйлдвэрийн хувьсгалийн үеийн эздүүд, Америкт Рокфеллер, Дюпон, тэгээд наашилбал Солонгост Хьюндэй, Самсунг гээд Монголд MCS, Genco, Nomin мэт.

Economist.com дээр нэг нийтлэл гарсан байсан. Солонгос гэдэг энэ улс дэлхийн эдийн засгийн хямралын үед chaebol гэгдэх нөхдүүд нь аварч гарсан бүр өсөлттэй гаргасан гэж байгаа. Уг нь бол эд нарыгаа авилгал өгсөн, монополь гээд үзэж ядаад байдаг байсан чинь ингэж байна. Тэгээд хэтэрхий томрохоороо дийлдэхээ байчихдиг шиг. Ямар ч байсан Монголыг бас л нэг иймэрхүү ирээдүй хүлээж байх шиг байна. Гол нь төр цагаа олсон зөв зохицуулалт хийгээд байвал бизнессийнхэн гэдэг нөхдүүд зөв талаараа зүтгүүр нь байж болох юм. Даанч хамаг юм нь холилдоод хэн нь хэн гэдэг нь мэдэгдэхээ байчихсан.

One more lonely night

2010-04-02T22:43:00.000+09:00

At the moment of writing this I have been in Korea for 4 days. From the time I entered flight it had been nice until I needed to leave other students those whom came to Korea with me. I was supposed to be picked up by someone who is from language institute. Unfortunately there were no one to come so I decided to get here by on my own. I took a bus to get here and it took around 2 hours due to the traffic jam. After that I had a trouble with finding this campus. Whew, finally I got here and took a test at the time when I haven't been slept for more than 30 hours.

Then the guy who is from Iran took me to the dormitory and taught me everthing needed to be done. Now we are friends, a good friends. Also I am getting into Muslim people's life. How honest they are.
About my roommate, he is nice, unfortunately he is leaving Korea in next 4 weeks. And there is one Mongolian in my class. But she act as she doesn't like to talk to me. I don't know, maybe it is just because we have had 2 classes so far.

I feel lonely here. The first day night was terrible. Now it has got better. But still not really nice. Computer and Amin(the guy from Iran), Eric(Malaysia), James(roommate) are my friends now. No one else. I having kind of first-few-days-sickness or something like that. Lonely. I hate this word.

Every time I only remember that there are lots of people's trust is on my back. And I was one of the lucky people those who chosen as a student here. I am trying to fight agaisnt this feeling; however, I haven't found proper way. Maybe time is the best weapon.

There is no way to stop, because it took too much time and trust.

Blogger луу нүүж ирлээ

2010-03-31T11:03:00.000+09:00

Урьд нь http://lunarnsky.blog.banjig.net/ хаяг дээр хувийн блог хөтөлдөг, энд жаахан "ажил хэрэгч" маягтай байсан билээ. Банжиг.нэт бол Монголдоо яг бор зүрхээрээ босч ирсэн газар. Баярлаж явдаг юм. Даанч яг юм бичих гэхээр заримдаа таг болчихно. Эсвэл яасан нь мэдэгдэхгүй алга болчихно. Сүүлийн үед дажгүй байгаа ч эцсийн хувилбар гараагүй бета гийн өмнөх дээр байна.

Хэзээ нэгэн цагт мэдээж сайжраад гараад ирнэ биз. Тэр үед нь үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжинээ :D

Өнгөрсөн борооны хойноос цув нөмрөх

2010-03-01T01:02:00.000+09:00

Энэ хэлц бол ерөнхийдөө хийх байж байгаад хийгээгүй юмаа хийх ч байдаг юмуу ер нь "бүх юм өнгөрчихсөн хойно харамсах" гэж тодорхойлж болох юм. Би гэдэг хүн хамгаална гэчихээд дайн болчихсон хойно хамгаалах гэдгээ санах юм. Ер нь бол хөлөг онгоцны Bow баймаар байна. Хамгаалах бол хамгийн түрүүнд л байж байдаг. Миний тэр итгэл хаана байна гэж өөрөөсөө асуулаа. Миний тэр шудрага байдал гэж хаана байна бас.

Өвөө шиг хүнээ алдчихлаа. Бүр багадаа уулзаж байснаасаа хойш уулзахгүй байж байгаад сая цагаан сараар нэг очиж золгосон юм. Явахаасаа өмнө очинодоо гэж бодож байгаад л алдчихлаа. Гэр бүл гэж ярьдаг би юу ч хийж чадсангүй. Нас өндөр гарсан бие ядруу, бид нарыг их л хардаг байсан шиг байсан. Хажууд нь сууж байхад өвөөгөө таниж байна уу гэж байсан. Манай өвөөгийн дүү хүн л дээ. Утгагүй юм одоо ингэж бичээд яах ч юм. Үнэндээ айж байна. Монголын агуу өвөг дээдсийн маань бошго, үнэхээр л үнэн зүйл хэлж. Цаг хугацаа хэнийг ч хүлээхгүй.

Миний итгэл, шудрага байдал гэдэг зүйл дэндүү төсөр байжээ. Яаж чанартай болгохоо ч хэлж мэдэхгүй юм. Арай эрт цагт энэ тухай яриад байгаа юм болов уу. Үгүй л баймаар.

О.Дашбалбар : Амьддаа бие биеэ хайрла...

Амьддаа бие биеэ хайрла, хүмүүсээ
Алив сайхан бүхнээ бусдаас битгий харамла!
Хэрэггүй үгийн зэвээр зүрхийг минь бүү шархлуул,
Хэн нэгнийгээ харанхуй нүх рүү битгий түлх!
Архинд орсон нэгийгээ шоолж бүү инээ,
Аяа, чиний аав чинь ч байж мэднэ шүү.
Амжиж, чи өөрөө алдрын зэрэгт хүрсэн бол
Аз жаргалын хаалгыг бусаддаа нээж өг!
Ачийг чинь тэд бас бүү мартаг.
Ганц сайхан үгээр дутаж яваа хүнд
Гарцаагүй түүнийг нь олж хэл.
Гадаа нартай ч, гэрт хүйтэн өдөр
Газар дээр нэг бус удаа тохиолдоно.
Чамд дурласан сайхан хөвгүүнийг
Чанга хатуу үгээр битгий гомдоо, бүсгүй минь
Чамайг хайрласных нь хариуд хайрла!
Чамаас сайхан хүүхэнд ч дурлаж ч болох шүү.
Бидний амьдрал ав адилхан,
Бидний хоолой дээр үг хүртэл нэг янзаар зангирч
Бидний хацар дээр нулимс хүртэл нэг янзаар бөмбөрч
Бидний зам дээр ав адилхан учрал тохиолддог!
Бүсгүйн доголон нулимсыг асуулгүйгээр арчиж
Бүдэрч унасан хүүхдийг дээр өргөн аргад!
Өнөөдөр чи инээж, нөгөөдөх уйлдаг ч
Өөр нэг өдөр чи гуньж, цаадахь чинь дуулна.
Өлгий, авс хоёрыг хүн бүхэн дамждаг болохоор
Өөр юу ч хэрэггүй, бие биеэ л хайрла!
Өргөн хорвоод хүн хайраар л дутаж болохгүй!
Аз жаргалыг би, хүний сэтгэлийн галаар төсөөлдөг болохоор
Алтан нар гэрлээ бидэнд ав адилхан хайрладаг болохоор
Амьд явахыг би бусдад хайраа түгээхийн нэр гэж бодном.
Аз жаргалыг би бусдаас хайр хүлээхийн нэр гэж ойлгоном!
1980 он, Москва хот.

Ганцаардаад байна

2010-02-21T22:50:00.000+09:00

Цагаан сар гараад шинэ жил эхлээд сайхан л байна. Өнөөдөр манай багш гэрт ирээд явлаа. Гэсэн хэдий боловч би гэдэг хүн ганцаардаад байна. Нэг л юм болохгүй яваад байгаа санагдаад байсан энэ шалтгааныг өөртөө онош болгон тавилаа. Би тийм өндөр шаардлага тавьдаг юмуу надад нөхөр гэхээр хүн үлдээгүй харагдаад байх юм. За итгэж болох хүмүүс байна. Даанч таньж мэдээд удаагүй ярьж болохгүй юм. Ярьсан ч зарим нь сэтгэлээсээ бус хандах юм. Тэгэхээр л мянган хүн дунд байсан ч арай "жинхэнэ" ийг нь олж авч чадахгүй юм. Алтангадас одны хувьд байрандаа байгаад харагдаад байгаа боловч хол байна. Сансарын хөлөгтөө суугаад очъё гэвэл холбоогоо тасалчихна. Асуудал надад байгааг мэдээд засах аргыг нь мэдэж байвч, төрийн хэрэгт огтоно гэдэг шиг миний барж дийлэхгүй даваа шиг.

Ядарч байна. Хүмүүсийн төлөө хөдөлж, хүмүүсийн төлөө санаа тавивч намайг юу гэж бодож байгааг харахгүй юмдаа. Ганцхан нүүдлийн цаадахыг харж чаддаг хүмүүс ямар ч цөөхөн юм. Нийгмийн буруу байх л даа. Хэтэрхий хурдан, уулганч маягаар шийдвэр гаргах шахалтууд төрсөн цагаас эхлээд байхад. Тэгээд бодохоор нөгөө буруу цагтаа төрсөн нөхдүүдийн нэг нь би ч юм шиг бодогдоод. Янз бүрийн сургааль, түүхийг сөхөж харвал бичиг үүссэн цагаас хойш л нар мандахаас жаргах газрын бүх л улс орны нийгэм иймэрхүү янзтай байсан бололтой. Үхэхээс айхгүй алалдан тулалдах баатрууд хүртэл ганцаардах гэдэгээс айж байсан бололтой. Энэ л миний амьдрал. Миний энэ бие хийгээд ухаан цааш явах газар их байна. Даанч энэ мэт зүйлийг давж чадах эсэхийг мэдэхгүй юм. Худал хэлж, худал царайлж, өөрийгөө хуурахад ядах юмгүйгээр өвчин намдаагч шиг гарч болох ч юм шиг харагдаад л байна. За ертөнцийн дөрөв дэхь хэмжээсийг дагаад жаахан явахад ямар болох нь харагдах байхдаа.

Аз жаргал

2010-02-16T19:30:00.002+09:00

Аз жаргал(миний хийсэн монгол орчуулга)

Alfred D. Souza

Миний хувьд амьдрал гэдэг (жинхэнэ амьдрал) урт хугацааны туршид эхлэх гээд л байх шиг байлаа. Харамсалтай нь эхлээд ямар нэгэн зүйлийг хийх, дуусгаагүй ажил, цааш нь хийх ажил, төлөх ёстой өр гээд дандаа саад бэрхшээл гарч байв. Тэгээд амьдрал эхлэх юм шиг байлаа. Эцэст нь эдгээр саад тотгорууд миний амьдрал байжээ гэдэг бодол тодров.

Энэ л намайг аз жаргал гэдэг зүйлд хүрэх зам байхгүйг олж харахад тусласан юм. Аз жаргал гэдэг бол зам. Тэгэхээр, чамд хором бүр байдаг баялаг. Тэгээд та үүнийг хэн нэгэнтэй чухал хүнтэй хуваалцаж, өөрийн цагаа хуваалцахаар чухал учир үүнийг баяжуулах ... бас цаг хэнийг ч хүлээдэггүй гэдгийг сана...

Тэгэхээр хүлээхээ зогсоод

та сургуулиа дуусгах хүртэл,
та сургуульдаа буцаж явах хүртэл,
та 10 фүнт жин хасах хүртэл,
та 10 фүнт жин нэмэх хүртэл,
та хүүхэдтэй болох хүртэл,
таны хүүхэд гэрээ орхих хүртэл,
та ажиллаж эхлэх хүртэл,
та тэтгэвэрт гарах хүртэл,
та хуримаа хийх хүртэл,
та гэрлэлтээ цуцлуулах хүртэл,
Баасан гарагийн оройг хүртэл,
Ням гарагийн өглөөг хүртэл,
та шинэ машин эсвэл байшин авах хүртэл,
таны машин эсвэл байшин зарагдах хүртэл,
хавар хүртэл,
зун хүртэл,
намар хүртэл,
өвөл хүртэл,
та асрамжнаас гарах хүртэл,
Анхны эсвэл арван тав дахь хүртэл,
таны дуу сайжрах хүртэл,
та архи хүртэх хүртэл,
таны архи гарах хүртэл,
та үхэх хүртэл,
та дахин төрөх хүртэл

одоогийнхоос илүү сайхан цаг байхгүй гэдгийг шийдэх...

Аз жаргал гэдэг бол аян болохоос эцсийн зогсоол биш.

Англи эхээрээ http://www.soulonline.org/bigquest/writings/february/hapiness.htm хаяг дээр зурайж буй

Эцсийн зогсоол

2010-02-10T01:28:00.002+09:00

Сүүлийн үед хаврын синдром нь надад эрт мэдэгдээд байна уу, эсвэл өөр бусад санаа тавих олон зүйлсүүдээс болсон уу сэтгэл санаа тогтворгүй ихэнхдээ бодлогширон(Ихэнхдээ болж бүтэхгүй) явах боллоо. Нэг ёсондоо тас аниатай явсан нүдээ бага багаар нээж эхлэх цаг нь болоод нүдээ нээсэн чинь өөрийнхөө ямар аймар хүрээлэл дунд байгааг анзаараад, түүнээсээ болж цочирдолд ороод байх шиг байна даа.

Ерөнхийдөө өөрийгөө хэсэг ажиглаад үзсэн чинь нилээн өөрчлөгдсөн бололтой. Урьд нь тэр миний хүрэх газар гээд нэгэнтээ чиглэж алхаад эхэлчихсэн л бол ямар нэгэн сөрөг зүйлс гарч ирэхэд нь дарахыг нь дараад ихэнхдээ эвлэгхээн тойрч гараад үргэлжлүүлэн алхдаг байлаа. Тэгсэн одоо нэг л сөрөг хүчин зүйл гарч ирвэл цаашдаа үргэлж ийм зам хүлээж байгаа мэтээр хүлээж авдаг болчихож. Мэдсээр байж ингээд байгаа тэнэг ч юм шиг. Юу намайг ингээд сургачихав гэж бодлоо л доо. Тэгээд хүмүүс яагаад өөрийгөө хамгаалдаг гэснээс нэгэн хариулт олчих шиг боллоо. Нэг хүн өөр хэн нэгэн лүү цохилоо гэж бодъё. Мэдээж цохиулсан хүн өвдөнө. Буцаагаад өөрийг нь өвтгөсний хариуд цохиж болох юм. Гэхдээ "хуучин би" мэтийн хүмүүс болохоор зөрүүлж цохиж өвдөлтийг мэдрүүллээ гээд өөрт ч өрөөлд ч ашиггүй гэдгийг мэддэг болохоор зүгээр л сууж байдаг. Цааш нь уг хэрэг тэгээд нээх томролгүй дуусна байх. Тэгж байтал энэ мэт үйлдэл олон давтагдвал яах вэ гэдэг асуулт гарч ирнэ. Тэгээд хамгаалах гэж байгаад ч юмуу санаандгүй нөгөө аймар нөхрийг цохичихож. Тэгсэн өөрийг нь цохих гээд байсан хүн нь айх ч гэх юмуу нөхцөл байдалд орж харин өөрөө болохоор өвдөлтийг мэдрэлгүй хоцорно. Гүй бас тийм юм байдаг юм байжээ?
За тэгээд л муу зан суулаадаа. Өвдөлтийг мэдрэхгүйн тулд.

Миний хувьд дээр бичсэн шиг л байдал үүссэн бололтой юм. Одоо харин буцаад "хуучин би" болохоор шийдсэн гэж байгаа. Хэдий бүтэшгүй мэт санагдаж болох ч миний эцсийн зогсоол бол бүгдээрээ өвдөлт гэдэг үгийг мэддэггүй тийм л газар. Дунд нь би яаж хазайхыг одоо хэлж мэдэхгүй, тэр зогсоолдоо хүртэл явж чадах эсэхийг би мэдэхгүй. Гэхдээ би шугамаа барьж явах болно гэж итгэж байна.

2 дахь том нэрээ бодмоор байнаа.

2010-01-26T22:12:00.004+09:00

Миний бие скайтелийн хэрэглэгч болсоор тасралтгүй 11 жил болжээ. Яахав дунд нь гадаад яваад хэдэн жил тасарсан гэвэл жаахан тоогоор багасах байх. Сүлжээ сайн барина, үйлчилгээ нь хурдан шуурхай, янз бүрийн баяруудаар шугам чөлөөгүй байна гээд байдаггүй амар байдаг. Хэдэн сарын өмнө билээ шинэ утас аваад дугаар холбуулах гэж очсонд үүдэн дээр нь байдаг reception нь их муухай аашлаад асуусан юманд хариулж өгөхгүй байсан ч, за энэ олон хүн үйлчилж байхад гээд нээх юм бодоогүй юм.

За тэгээд өнгөрсөн Ням гарагт нэг хэрэг дэгдэв шүү. Skyzone.mn сайт нь дээрээс хойш засвартай гэж байснаа ажилд орчихсон байхаар нь битүүхэндээ баярлаж байлаа. Наад зах нь нэгж, төлбөр энэ тэр гээд бүгдийг нь дамжуулаад хийчихэж болдог болохоор гадагш гүйхгүй нь гээд тэр. Тэгээд нэгж дуусчихсан байсан гадаа хүйтэн байсан, тэгээд угаасаа сайт нь ажиллаж байсан болохоор онлайн худалдаа хийлээ. Урьд нь угаасаа ингээд л хийчихдэг байсан юм. Тэгээд боллоо. carcentre.mn рүү дамжуулалт хийгээд боллоо. Тэгсэн код нь ирдэггүй. Мэйл дээр мөнгө гарлаа гээд ирчихэж. Гайхаад мэссэнжэрт туслах нь байхаар нь асуутал "...өнөөдөр боломжгүй маргааш та сануулна уу..." гэлээ. Тэгэхээр нь мэссэнжэрт орохгүй байж магад тэмдэглээд авах уу гэсэнд "өө тэгье" гээд л уриалгахан байлаа. Маргааш өдөр нь мэссэнжэрт туслах гээд нөхөр нь онлайн байхаар нь асуулаа. Дугаар асууж байна. Нэхэмжлэхийн дугаар энэ тэр гээд бүгдийг нь л бичээд өгсөн. За холбогдох хүнд нь хэлье... Таний дугаарлуу холбоо барина гэлээ. Хүлээлээ нэг цаг харсан ажлын цаг аль хэдийнэ өнгөрч. Тэгээд энэ өглөө дахиад хэллээ. Тэгсэн дахиад л дугаар лавлав. За баярлалаа. Гээд өдөржин байхгүй.

Энэ бичлэгийг оруулах шалтгаан энэ л байв. Би 5000 нэгж авсан. Бага мөнгө биш. Хамгийн гол нь үйлчилгээ үзүүлэгчийн хувьд бараа нь 50 ч 5000 ч 5 сая ч ялгаа баймааргүй юм. Монголын 2 дахь том үүрэн холбооны оператор ийм байж болохгүй ээ. Хэдэн зуун мянган хэрэглэгчтэй л байх. Гэхдээ хариу өгнө гэж 2 хоног таг байж арай болохгүй байхаа.

Ubuntu одоо л таалагдаж байна

2010-01-13T19:52:00.002+09:00

Үбүнтү гийн 9.10 хувилбар эхнээсээ эхлээд урьдны хувилбаруудаа бодвол удаан суугаад тэгээд ашиглаад сурчихсан хэд хэдэн юм алга болчихоод нэг хэсэг дургүй хүрээд хаячихсан байлаа. Билл ахын бүтээл Windows 7 г хэдэн сар ашиглах шив. Тэгээд ер нь хийх юм гүйцэгдэхгүй компьютертээ тавих цаг маань багадаад байсан болтой.Ер нь яалт ч үгүй баригдаад байхаар Үбүнтү гээ өчигдөр дахиад суулгачихлаа. Наад зах нь Солонгосоор бичих гэсэн SCIM маань алга болоод iBUS гээд шинэ эд ороод ирчихэж.Эхэндээ ч Солонгос хэлнийх нь бүрдлийг нэмж суулгахаас цааш явуулж чадсангүй тэгсэн Үбүнтү маань бүр амар болчихож. Ухаж төнхөөд явж байтал болчихов шүү. Тэгээд нөгөө services байхаа байгаад оронд нь BUM гээд гараад ирж. Анхнаасаа нэг л хүйтэн байсан чинь одоо бол энэ шиг амар эд алга гэж хэлэх байна :D

Монголд цаг хугацаа явах тусам барааны чанар муудаад байдагтай эвлэрчихсэн, балай чинь хамаг хэрэглэхэд ядаргаатай болчихож гээд үглээд сууж байсан чинь, үнэн хэрэг дээрээ байдал эсрэгээрээ байжээ. Гарснаас нь 4 сарын дараа хэрэглээндээ оруулж байх шив. Технологийн дэвшилээ гэж :)

Нээлттэй гээд яадаг юм?

2009-11-22T00:18:00.001+09:00

Сүүлийн үед хичээл дээр Японы гадаад бодлогын талаар үзсэн нь их таалагдаад байгаа. Нөхдүүд уг нь хаалттай бодлого гэж барьж байсан юм байна лээ.Учир нь гэвэл гадны шашин их дэлгэрээд соёл нь устаж үгүй болох даваан дээр тулаад очсон юм байх, тэгэхээр нь хаан хэн нь ч гэлээ нэг ухаантай нөхөр улсаа ерөөсөө хаалттай улс болсныг зарлачихаж гэнэ л дээ. Яахав хаалттай улс болохоор соёлын талаар айлтгүй ер нь Япон Японоороо байж л гэнэ. Даанч нэг гэм нь хөгжлийн асар их хоцрогдол үүсч л дээ. Уг нь бол аюулгүй байгаад байгаа юм шиг тэгсэн хэрнээ нөгөө хэдэн нөхдүүд нэг өдөр дайраад ороод ирвэл хамгаалах технологи сайтай батлан хамгаалах систем байхгүй, дуусаа.

Тэгэхэд нөгөө талд нь Европууд хувьсгал хийгээд, хөгжлийнхөө оргил үед нисэж явжээ. Ерөнхийдөө бол хөгжил гэдэг нь соёлын солилцоо гэсэн юм байна. Европууд муу ус зайлуулах системтэй болж их л сайхан нөхдүүд болсон байгаа юм.

Ер нь нээлттэй эх ч гэсэн нэг иймэрхүү. Аль нээлттэй аль олон хүний гарт очиж, хэрэглээнд нь гүйнэ тэр хэмжээгээрээ хөгждөг. Хаалттай нь мэдэхгүй, мэдээж хөгжиж л байгаа биз. Хэрэгцээгээ дагаж заримдаа тэрнээсээ түрүүлж хөгждөг шиг харагдаад байдаг.

Зарим гарууд нээлттэй эх гэхээр л хамгаалалт муу гээд байдаг. Тэр Жуумла, phpBB эд нар чинь нил цоорхойтой л гээд байдаг. Цоорхой нь хаанаа юм гэхээр таг болчихно. Зүгээр л тоть шиг хүмүүсээс сонсоноо дамжуулж явдаг. Эхлээд ер нь цоорхой гэдэг үгээ мэдэх хэрэгтэй. Яадаг гэхээр, уутан дотор ус хийгээд амыг нь зангидчихаар ус нь гоожихгүй байвал цоорхой алга гэсэн үг. Мэдээж зүүгээр хатгачихвал цоорч л таарна. Эсрэгээрээ ус гоожиж байвал цоорхойтой ба тэрийг нь бөглөх хэрэгтэй гэсэн үг.
Харин зарим гарууд амыг нь зангидаагүй эсвэл дутуу зангидчихаад доош нь харуулаад үзэхээр ус гоожоод байна энэ чинь нил цоорхойтой байна гээд байх юм.

Энэ жишээ жаахан тохирохгүй нь гэхдээ л нэг иймэрхүү

Fairy Tale

2009-09-26T19:29:00.003+09:00

I have never liked Chinese song before until she sent me this song.
I would say I have done research on this song.

The English translation is below the youtube clip.
I would sing this song for her =D

I've forgotten how long it has been
since I've never again...
listened to you telling your beloved fairytale
I've thought for a long time
I start to panic
have I done something wrong?

You said to me with full of tears
Inside the fairytale are all lies
I can't possibly be your prince
Maybe you can ever understand
You said I love you ever after
The stars in my sky has lightened up

I'm willing to be
that angel you love inside the fairytale
Spread up my hands
become the wings to protect you
You must believe
believe that we can be like that in the fairytale
prosperity and happiness is the ending

You said to me with full of tears
Inside the fairytale are all lies
I can't possibly be your prince
Maybe you can ever understand
You said I love you ever after
The stars in my sky has lightened up

I'm willing to be
that angel you love inside the fairytale
Spread up my hands
become the wings to protect you
You must believe
believe that we can be like that in the fairytale
prosperity and happiness is the ending

I want to be
that angel you love inside the fairytale
Spread up my hands
become the wings to protect you
You must believe
believe that we can be like that in the fairytale
prosperity and happiness is the ending

I will be
that angel you love inside the fairytale
Spread up my hands
become the wings to protect you
You must believe
believe that we can be like that in the fairytale
prosperity and happiness is the ending

Let's write our ending together

Би бахархдаг

2009-09-11T13:15:00.002+09:00

Хэдэн зууны тэртээ дэлхийг талыг эзэлж байсан хийгээд
Хагарал бутралд орж харь орны эрхшээлд орж
Хэдэн зуун жил дарлагдсан хэдий боловч
Хүннүг Сүннүгээс улбаат Монголоо авч үлдсэн
Агуу өвөг дээдсээрээ би бахархдаг.

Мянга мянганы тэртээ хүн төрөлхтнийг өлгийдөж байсан
Мянга мянганы дараа ч хамаг амьтныг тэтгэх
Үргэлжийн мөнхөд цэлмэг хөх тэнгэртэй
Өнө мөнхөд орших ёстой
Агуу түүхт эх нутгаараа би бахархдаг

Би өөрийн бишрэн шүтдэг шашнаараа бахархдаг
Би намайг өсөхөөс эхлээд, өдий хүртэл тэтгэж буй гэр бүлээрээ бахархдаг
Би оюун бодолд минь цэцгийн үрийг суулгасан багш нараараа бахархдаг
Би хаа ч явсан ажрахгүй нүүдэлчин ард түмнээрээ бахархдаг
Би бодоход хүртэл дэндүү агуу энэ орчлонгоор бахархдаг

Ер нь өөрөөсөө бусад бүгдээр бахархдаг.

Шуурхай байдал

2009-08-03T00:28:00.002+09:00

Долоо хоногын амралтын өдрүүд болохоор Монголын бүх л юм зогсчих юм.Сонин сэтгүүл элдэв үйлчилгээ гээд л.Харин цэнгээний газрууд, болон ресторанууд нилээн ашигтай ажилладагийг гадуур явахада тодорхой харж болно.

Гадаадад ер нь сонин хэвлэлүүд амралтын өдрүүдэд гардаггүй боловч интернэт дэх мэдээллийн хуудсууд мэдээллээ шинэчлээд байж л байдаг.Амралтын өдөр гээд амьдрал зогсох биш шинэ соргог хүмүүст дуулгахаар зүйлүүд уг нь болж л баймаар.

За энийг ингэж шүүмжлээд орхилоо.
Өнөөдөр лагер дээрээс орж ирээд мэйл руугаа орсон чинь BBC.co.uk ийн мэдээн дээр Монголын цөлөөс нуусан байсан түүхийн дурсгалт зүйл олдлоо гэсэн мэдээ байхаар нь "7 сарын 1" ны гэх хэрэгээс өөр мэдээ онцолж ирж байгаагүй болохоор нь ороод үзсэн чинь 1930 оны их хэлмэгдүүлэлтийн үед нуусан Ноён хутагт Данзан Равжаагын эдэлж хэрэглэж байсан болон магадгүй бүтээсэн зүйлсүүд нь олдсон юм байна.Монгол Австралийн хамтарсан экспедиц олсон ба дахиад хорин хайрцаг олдоогүй үлдсэн байгаа юм байх.

Энэ талаар илүү юм байна уу гээд Монголын мэдээний томоохон гэх бүх сайтуудруу орлоо харамсалтай нь юу ч олсонгүй.

Нэгдмэл байдал

2009-07-30T17:38:00.002+09:00

Гномегийн орчуулгыг эхлүүлнэ гэж миний хувьд бүр 3, 4 сарын өмнөөс ярьж хэлж байлаа.Тэгээд ч 7 сарын эхээр орчуулгын ажилдаа орно гэж байсан боловч өөр ажил гарч ирсэний дээр, орчуулна гээд бужигнаж байсан нөхөд хаачив?

Бодож үзлээ.Хэд хэдэн талаас нь бодож үзлээ.Тэгээд эцсийн дүгнэлт бол:
-Бид нэгдмэл байж чадахгүй байна.
Өчигдөр Нүүдэлчин 2.0 ийн Алтансүх ахтай уулзаж ярилаа.Үнэхээр хуримтлуулсан туршилга нь ярианаас нь мэдэгдэж байв.Нилээн л юм ярилцлаа.Тэгээд хамгийн сүүлд бас л нэгдэж чадахгүй байна,зорилго нэг боловч ашиг сонирхолын зөрөө гараад байна гэсэн нэг дүгнэлтийг Алтансүх ах гаргав.
Өөрийгөө ч дүгнэж үзлээ.Бас алдаа гаргасан зүйлүүд их байна.Ажилыг хийхийн тулд хүн хүч бага байсан ч сэтгэл байвал бүтэхгүй юм байхгүй гэдгийг би умартаж явсан байна.Орчуулга хийхэд хамгийн гол нь хүн хүч хэрэгтэй гэсэн ганц бодолд л толгой маань автагдчихсан байж.Хэрэвээ Цэцболд бид хоёр хоёулаа ч хамаагүй 6 сараас хойш зүтгүүлсэн бол өдийд чанар муу байсан ч 20 30 хувь хүрчихсэн л байх байсан биз.

За тэгээд өчигдөрийн уулзаж байх үед Алтансүх ахын нэг дэвшүүлсэн саналыг доор бичих гэж байна.
Ямар ч зүйлийг орчуулах байсан үгийн сан бол хамгийн чухал.Тиймээс нутагшуулалт амжилттай болохын гол эх үндэс бол хэрэглэх тухайн үйлдэл бүрт нь тохирсон байдлаа үүсгэсэн үгийн сан хэрэгтэй.
Гномегийн орчуулгын хувьд ОпенМН ба Лимнукс гэсэн хамтарсан баг ажиллахаар ерөнхийдөө тохироод байгаа.Гэтэл ажил урагшилахгүй байгаагын нэг гол шалтгаан бол орчуулгандаа ямар үгийн сан хэрэглэх вэ гэдэг асуудал юм.Миний хувьд ОпенМН багт ороод 2 жил л болох гэж байна гэтэл энэхүү баг маань 2003 оноос хойш нутагшуулалтын тал дээр ажилласан Монголын хувьд нээлттэй эхийг нутагшуулах тал дээр хамгийн их туршлага хуримтлуулсан ба энэ хугацаанд хийгдсэн орчуулгандаа ашигласан үгийн сан нь хэд дахин шүүлтүүрээр орсон байгаа.Тэгээд ОпенМН ы талаас энэ үгийн сан дээрээ тулгуурлаад явъя гэсэн байр суурьтай байлаа.Харин ЛиМНуксийн нөхдийн хувьд одоо үүсэж буй Гүүш системийг ашиглаад явъя гэсэн байр сууринаас хандаж ирсэн.Гүүш системийн хувьд ОпенМН д хуучин цагт байсан ба Соёмбо системийг бүтээхэд оролцож байсан Дөлөө ахын үүсгэсэн систем юм.Ерөнхийдөө бол хэн ч ороод үг санал болгоод байхаар нээлттэй систем болж чадсан.Тэгээд бодохоор нээрээ л Гүүш ийг ашиглаад явбал болох ч юм шиг.Гэхдээ бид 0 цэгээс эхэлнэ.Тиймээс хэд туршигдчихсан ОпенМН багын үүссэн байгаа сан дээр суурилбал яасан юм бэ гэж бодоод.

За, тэгэхээр Алтансүх ах юу ямар санал гаргасан гэхээр, ерөөсөө бүгдээрээ нийлээд Монголчуудын гэсэн нэг системтэй болъё.Бүгд л оролцдог.Тэгээд тэндээ одоо үүссэн байгаа сангуудаа ч нэгтгэе.Дээрээс нь шинээр нэмье. Cancel гэдэг үг Цуцлах гэдгээр орох ч байна Болих гэж орох хэрэгтэй нөхцөл ч байна.Тэгэхээр нэг үгийг заавал ингэж орчуулна гэж тулгаагүй тийм л уян хатан эдтэй болъё.
Байрлах серверийг нь хүмүүсийн хандив цуглуулж босгоё, дараа нь хэн ч өмчилдөггүй байдаг тийм л Монголчуудын гэх тодотголтой нэгдсэн эдтэй болъё гэсэн санал байлаа.
Энэ талаар та юу гэж бодож байна?

target: USA&ROK????

2009-07-08T16:13:00.005+09:00

Өчигдөр нилээн оройхон юмдаа Солонгосын сайтуудаар хэсээд сууж байсан чинь гэнэт naver.com дээр бүртгэлтэй байдаг мэйл рүүгээ холбогдох гэсэн болдоггүй шүү.Тэгээд гайхаад naver.com ийн нүүр хуудасруу ортол DDoS гэсэн нэг нийтлэл байхаар нь сонирхоод орлоо.
Тэгтэл Солонгосын нилээн том хэд хэдэн сайтууд DDoS халдлагад өртөөд байна гэсэн мэдээ байв.Гайхаад илүү лавшруулан үзэх гээд өөрийн мэдэх хэдэн сайтуудаар ортол юу ч алга.Тэгсэн өнөөдөр энд нэг нийтлэл харлаа.Америк ч гэсэн эвгүйрч байгаад гайгүй болж байгаа болтой. Халдлагын байнд цагаан ордоны хуудас, үндэсний аюулгүйн алба, NASDAQ, YAHOO тэгээд Солонгосын хамгийн том худалдааны сайт болох auction.co.kr, хэд хэдэн банк, өдөр тутмын сонины сайт гээд олон газар байх юм.

Уг халдлага эхэлж гарсан өдөр гэсэн чинь Америкийн тусгаар тогтнолын өдрийн амралт эхэлсэн цагаас буюу ихэнх хүмүүс амардаг цагаар болж таарлаа.Оргил үедээ секундэд 40 гигабайт хүрч байсан сурагтай.Өнөөдрөөс эхлээд харьцангуй тогтворжиж 1.2 гига орчимд байгаа аж.Гэхдээ л бас том тоо шүү.Солонгосд гэхэд 13000 хэрэглэгчийн компьютер "зомби" гэсэн тодотголтой болчихсон гэж байна.Нийтдээ дэлхий даяар 50000 компьютер энэ үйл халдлагын "зомби" болчихсон гэж байх шив.
Хамгийн гол нь халдвар авсан тооцоолуурын хэрэглэгч нь өөрсдөө ч сайн мэдэхгүй байгаа учир өглөө тооцоолуураа асаах үед нь халдлага дахин дахин гарч байгаа гэнэ.

Онцлог нь зөвхөн АНУ болон БНСУ руу дайраад байгаа болохоор нөгөө шинжилдэг нөхөдүүд нь Ардчилсан Солонгос улсаас гаралтай гэж байх шиг байна.Учир нь нэг толгойтой нөхөр байхад л үүнийг хийчихэж дөнгөх юм гэнэ.За ямарч гэсэн Монгол руу минь чиглээгүй нь аз юм даа.

Offline

2009-05-04T19:52:00.000+09:00

За би гэдэг хүн түр хугацаанд бидний хэлж заншсанаар offline болохоор шийдлээ.Хэд хэдэн шалтгаан байгаагийн хамгийн том шалтгаан нь өмнө тулж ирээд байгаа шалгалтууд л болчихоод байна.Уг нь энэ жилийн Install Fest -д оролцоно гэж бодож байсан харамсалтай нь яг шалгалттай үеэр таарчихаж байгаа болохоор яах ч арга алга. Оройдоо мэйлээ шалгаад байх болохоор магадгүй тогтсон өдрөө өөрчилбөл хэлчихээрэй.
Буцаж online болтол Гноме орчуулгын багыг бүрдүүчих болов уу:D
Тэгээд 6 сарын 10 гэхэд орчуулга эхэлнээ.Нээрээ нөгөө загвар гаргана гээд яваад байгаа таг мартчихаж.
Яг сар хэртэй "бараг offline" байх нь хөгжил өрнөж байх бизээ.
Түр баяртай.
Return date: June 7th 00:00 AM

Гноме орчуулга

2009-04-24T01:57:00.000+09:00

Өнөөдөр энэ талаар албан ёсоор блог дээрээ нийтлэхээр шийдлээ.

Сүүийн үед Монголд нээлттэй эхийн хөгжил харьцангүй идэвхжих шатандаа орсон бөгөөд Монгол ахан дүүсийн маань нүд нээгдэж эхэлснээр цахим тооцоолуур гэхээр л Билл ахын бүтээл байдаг гэсэн ойлголтоос салж эхэлсэн.Харамсалтай нь Билл ахын бүтээл бол компьютерийн хувьд "байгалийн" зүйл гэсэн ойлголт цахим тооцоолуур ашигладаг ихэнх хүний хувьд үндсэн ойлголт нь байсаар байгаа билээ.

Мөн бид эх нутагтаа, өөрсдийн худалдаж авсан тооцоолуурыг хэдийгээр дэлхийн хэл гэгдэх боловч Англи хэл дээр ашиглаж байна.Энэ явдалыг зөвтгөх хүмүүс зөндөө байгаа ба шалтгааныг нь үгүйсгэж болохгүй боловч ойрын 5 жил бус 50 жилийн цаадахыг харан Монгол хэл дээр үйлдлийн системээ туслах програм хангамжуудыг ашиглаж эхэлснээр өвөг дээдсийнхээ халуун цусаа урсган байж авч үлдсэн Монгол хэмээх үндэстэнийг авч үлдэхэд чухал зүйлүүдийн нэг болно хэмээн итгэж байна.
Яг үнэнийг хэлэхэд дэлгэцэнд гарч ирж буй цэсийн хэдэн хувийг нь бид уншиж хэрэглэдэг вэ гээд бодоод үзэх хэрэгтэй.Ерөнхийдөө харааний баримжаагаар л хийгээд явж сурчихсан байдаг.

2003 онд одоо миний гишүүнчлэлд нь багтдаг ОпенМН баг үүсэн байгуулагдаж бүрэн утгаараа Монгол хэл дээр анхны үйлдлийн систем Соёмбо ийг гаргаж ирж байсан билээ.
Харамсалтай нь хэрэглэгч олон байгаагүйн дээр санхүү, хүн хүчний боломжноос болоод хөгжүүлэлт нь зогссон.Гэхдээ удахгүй дахин сэргэнэ гэдэгт итгэж байна.
Дээр дурьсанаар нээлттэй эхийн програмын тархац 2003 оныг бодвол одоо хамаагүй дээр болсон болохыг интернэтээр ороод байгуулагдсан бүлгэмүүд, хэлэлцүүлэгүүдээр харахад илт байна гэж бодож байна.

Бидний хэдэн нөхөд ОпенОфис.орг буюу нээлттэй эхийн албан бичиг боловсруулалтын програмыг орчуулж гаргаж байсан бөгөөд одоо, үйлдлийн системүүд дундаас хамгийн өргөн ашиглагдаж байгаа хэрэглэгчийн гадаргуун хэсэг(GUI) болох Гномег шинэ баг үүсгэн орчуулахаар шийдлээ.
Уг баг нь одоогоор ОпенМН болон ЛиМНуксын нутагшуулалтын багын гишүүдээс бүрдэхээр төлөвлөгдөж байна.
Орчуулгад хэн ч оролцох боломжтой.Гагцхүү сэтгэл байх хэрэгтэй.

Удахгүй уг багын бүтэц зохион байгуулалт болон төлөвлөгөөг нийтлэх болно.

What is the point?

2009-04-11T23:36:00.000+09:00

The things that I and others did, I am doing, I am going to do and I will do is for what?
To get succeed?living wealthy?having fun?or something else?

Sometimes these kinds of questions make my head hurts.Nowadays I have one answer for this question, it may change in few minutes or may never change.
The answer is to live.At yet it is the best answer that I have found.

How about you?What do you think?

Шалтгаан болон Дүгнэлт

2009-04-11T16:20:00.000+09:00

Хэрвээ энэ бичлэгийн өмнөх бичлэгийг уншсан бол би гэдэг хүн Билл ахын бүтээлээс бүрэн салж чадахгүй байгаа ба энэ талаараа дараагийн бичлэгтээ бичнэ гэж байсан билээ тэгээд бичиж байна.
За тэгэхээр шилжиж болохгүй байгаа шалтгаан нь биднээс илүү хөгжилтэй гэдэг Солонгосоос болж байх шив.Миний бие энэ зүүн зүгийн нутагт амьдарч сурч байхдаа соёл тэгээд хамгийн гол нь янзан бүрийн чөлөөт цагаа өнгөрөөх сайт зэргүүдэд ихээхэн дассан байх юм.Хамгийн наад захын хэрэгцээ гэхэд дуртай хамтлаг дуучдынхаа дууг татаж авах тэгээд цаашилбал янзан бүрийн мэдээ уншина гээд явж өгнө.
Яагаад энэ бүхнийг яриад байна вэ гэхээр, эдгээрийг Солонгосд хийгдсэн вэб сайтаар дамжуулан үзэхэд тухайн сайт нь ихэнхдээ ActiveX шаарддаг юм.Тэгээд нэг өдөр зориглон Федора руу бүрэн шилжих гэж үзэж байлаа.Wine суулгачихаад IE суулгах гэж нилэн юм болж байсан юм.За тэгээд ер нь болоод явчихлаа гээд бодоод нөгөө гайхал сайтуудынхаа нэгэн рүү нь ортол ActiveX суулга гээд суучихаж байнаа.Тэгэхээр нь бөөн баяр болов.Үргэлжлүүлээд ажиллуулах гэсэн чинь таг.Тэгэхээр нь гайхаж байгаад workspace ээ солиод өөр юм хийж байгаад нөгөөдөхөө хартал харин ажиллаж байх шиг дахиад дартал бас байхгүй таг.Тэгж байгаад гарнаас юм бичих болсон чинь wine алдаа заачих шиг боллоо.Тэгээд бодож гарлаа л даа.Тэгэхэд нэг мэйлийн үйлчилгээрүү орсон байсан бөгөөд хамгаалалттай хэсгээр нь орсон хэрэг.Тэгээд юм бичихээр гарнаас ирсэн мэдээллийг хамгаалах функ ажилласан болов уу тэгэхээр яахав виндовс, линукс хоёр маань гараа өөр аргаар удирддаг байлгүй, тэгээд л таг болсон нь тэр байж.За тэгээд энэ наад захын жишээ.Банк мэтийн сайтуудын вэб сайт бол дор хаяж 4 нэмэгдэл сууж байж ажиллана.Цаашлаад ард түмэн нь илүү дутуу юманд дургүй юм байлгүй бүр том том сайтууд нь гэхээс ихэнх сайтууд нь IE ийн стандартад тохируулаад хийчихнэ тэгэхээр firefox дээр хагас дутуу зарим дээр үед хийгдсэн эдүүд бол тэгээд дээр доор хачин юм гарна.Харин сүүлийн үед энэ асуудал шийдэгдэх тийшээ хандаж байгаа.
Мөн зарим таньдаг хүмүүсээс албан баримт ирэхээрээ hwp гэсэн өөрсдийнх нь албан бичиг боловсруулах програмаар бичигдсэн форматтай баримт ирэх бөгөөд тэрийг нь Hangul гэж нэг програмаар нээх ёстой.Аз болоход Open edition гээд нэг гарсан юм шиг байна лээ арай туршиж үзээгүй байгаа.

Эндээс нэг л юм хэлэх гээд байгаа юм.Манай Монголын хувьд МТ ийн салбар дөнгөж нахиалж буй билээ.Аа харин Япон, дээр дурьдсан Солонгос гэх улсууд мод болчихсон АНУ мэт нь хамгийн өндөр ургасан мод.Энэ салбарын модны хөгжил үүсэх газар нь одоогоор Виндовс болон Нээлттэй эхийнх гээд хоёр хуваачихад бараг л гэмдэхгүй.Солонгосын хувьд 80 аад оны дундаас эхлээд виндовс гэдэг газар модоо ургуулаад эхэлчихсэн болохоор одоо хичнээн өөр газар таръяа гэсэн цаг багагүй өнгөрсөн учир мод нь нилээн том болчихсон.Тэгэхээр маш аажмаар түлхсээр хэтэрхий орсон виндовс орчиноос салах тийш нь хандаж байна.Өчнөөн л шалтгаан байна хамгийн гол шалтгаан нь зүгээр модоо ургуулахынхаа төлөө тэд үнэхээр их хэмжээний хөрөнгө гаргаж байгаа.Модны үндэснээс эхлээд навч хүртэлээ идээшчихсэн учраас холдох дургүй.Бүгдийг нь нэг дор нүүлгье гэвэл асар их хэмжээний хүч хөрөнгө зарах болно. Тэгээд дассан газраасаа хүмүүс холдох дургүй л байх болов уу.
Харин бидний хувьд дөнгөж ургаж эхэлж байгаа.Гэхдээ одоогоор жижигхэн болохоор харагдсан ч харагдаагүй ч виндовсын нутагт их төлбөр төлөхгүй яваад л байна.Нэг газрын эзэн биднээс төлбөрөө авъя гээд хүрээд ирнэ байх даа.
Тэгээд ч нээлттэй газар луу ихэнх моднуудыг нүүлгээд эхэлчихсэн(АНУ, Герман,Франц гэх мэт).Зарим газрууд модоо тарихдаа нээлттэй газар тарьж эхэлж байна(Куба).Бид тэгтлээ томроогүй байгаа учир тэр нээлттэй газар луу нь очиж ургъя л даа.Наанадаж л бид хөрсийг нь дулааныг нь өөрсдөдөө тохируулаад өөрчилж болно.

Ойрд таараагүй хуучны танил

2009-04-10T00:30:00.000+09:00

Миний хувьд цахим тооцоолуур гэдэгтэй танилцсан түүх тэртээ 1995 онд гэрт байдаг 386 дээр биллиард тоглож байснаар эхэлдэг юм.

Өдийг хүртэл туулахдаа би дараах дамжлагуудаар дамжсан юм:

1.Эвдэлж сурах

2.Засаж сурах

3.Хэрэглэж сурах

4.Хөгжүүлж сурах

Одоогоор хамгийн сүүлийн шатандаа эхлээд явж байна гэхэд буруудахгүй болов уу.

Тэгээд Conficker гээд нэг аймар хорхой гарч ирээд энд тэндгүй бусниулаад энэ тооцоолуурын хорхойд зориулсан хор хийдэг аврагууд болох Kaspersky, Symantec энэ тэрийг сандаргаад байна гээд, бүр BBC ээр гарч байсан шүү.Нээх тоохгүй л байсан юм.

4 сарын өмнөөс юмдаа виндовс системд маань C:/Recycler/S-xx-.... гэсэн нэг юм гарч ирээд гайхшралд оруулаад байдаг байсан юм.Тэрийг нь суулгасан байгаа avast antivirus ээрээ хайлгахаар ямар ч юм гарч ирэхгүй тэгсэн атал kasperksy online scanner аар үзэхээр нэг "но"-той юм байна гээд.Ядаргаатаад тэгээд антивирусээ EICAR test ээр үзэхээр асуудалгүй зүгээр ажиллаж байдаг.Системийн шинэчлэлээ цаг тухайд нь хийгээд явдаг ийм юм яагаад гарч ирэв гэж хэсэг ноцолдож байгаад за виндовстой ч угаасаа нээх суух биш гэж бодоод орхичихсон байсан юм(Миний хувьд нээлттэй эхийн Ubuntu системийг мөн ашигладаг бөгөөд зарим нэг асуудлаас болоод виндовсоос бүрэн шилжиж чадахгүй л байна.Дараагийн бичлэгтээ энэ талаар оруулнаа)

Тэгсэн өнөөдөр за бүр нэг л бишээ.Тэгэхээр нь санаандгүй нөгөө гайхал Conficker ийн шинж тэмдэг миний тооцоолуур дээр илэрч байгааг оллоо.Аз болоход аюултай хувилбар нь биш шиг байна.Гэхдээ л тооцоолуур дотроо "хорхой" той суугаад байна гэдэг утгагүй байна. Энэ устах шинж алга.Одоогоор энэ гайхалын талаар гүүглдээд сууж байна.Гүүглээс conficker гэж хайхад 11 700 000 илэрц гарч ирж байгааг бодоход "овоо гар" шиг л байна.Судалгаагаа дуусгаад нэг дүгнэлт бичнээ.

Хурдхан шиг Убунту рүүгээ бүрэн шилжих минь

OBP, bot a beer

2009-04-05T01:03:00.000+09:00

За өнөөдөр OBP гэхдээ beer бус basketball нь боллоо.
5 нилээн өнгөрч байхад 4 дүгээр сургууль дээр очлоо очиход 4 хүн ирсэн байсан ба яг ирсэний дараа Баярсайхан гэдэг ах ирсэнээр 8 уулаа болж аваад тоглож гарлаа.Тэгсээр нэг цаг гаруй тоглож байтал Хасаа буюу WOHLOV ирсэнээр 9 үүлээ 3 хүнтэй 3 баг болж хуваагдан тоглолоо.
Би гэдэг хүн үнэхээр хөдөлгөөний дутагдалд орсон байна гэдэг нь харагдлаа шүү.Уг нь 2 км тасралтгүй гүйчихдэг л юм гэтэл сагсдаад 12 онооны хооронд мажийх дөхлөө :D
Энэ хөдлөх, гүйх гэдэг тусдаа ойлголт юм байна.
Ёстой нэг сайхан тоглож авлаа.Сүүлрүүгээ халж эхэлсэн үү бие мах бодь маань зохицож эхэлсэн үү ядрахаа байгаад ирдэг юм байна.
Ер нь нэг ингэж хөдөлж тоглож байхгүй бол 30 гараад ирвэл хөшингө биетэй, өвгөн шинжтэй амьтан гарч ирэх нь шиг байна.

Дөлөө ахын болов уу, нэг камераар зураг дарсан Монгол Пенгивин сагсан бөмбгийн төлөөлөл болсон тамирчидыг дарсан байгаа.Тэгж байгаад хаа нэгтээ тавигдах байх.

За тэгээд хүмүүс минь компьютерчин, багш, нягтлан бодогч, байна уу хэн ч хамаагүй хүн л хойно идэвхитэй хөдөлгөөн үнэхээр хэрэгтэй юм байна шүү.Юм хийгээд суухаар ядараад ч байгаам шиг болоод байсан "сэгсийтлээ" сагс тоглочихсон чинь бие эрхтэн сэргэж байх шиг.

I am

2009-03-29T10:38:00.000+09:00

Анх ОпенМН д орсоноос хойш зөндөө л олон сайхан хүмүүстэй уулзаж танилцлаа. ОпенМН үнэхээр миний кибер ертөнц дэх нүдийг нээсэн гэхэд болно.Тэгээд ер нь нэг зүйлийг хүн бүхэнд хүрэхээр зарлачихгүй бол жаахан эвгүй санагдах юм.
Би гэдэг хүн 18 настай ахлах сургуулиа хараахан төгсөөгүй байгаа сурагч хүн. Монгол болон Солонгосын системийн зөрүүгээр хамт сурж байсан нөхөд минь их сургуульд явж байхад би гэдэг хүн ахлах сургуульд явж байна.Гэхдээ одоо байгаадаа харамсах зүйл ер нь алга.
Хамгийн гол энэ сэдвийг бичих болсон шалтгаан гэвэл зарим нэг хүмүүс намайг 30 руу ер нь чиглэж яваа хүн гэж бодоод байх шиг байх юм.Яг хэлэх гэхээр орчинд байгаа хүмүүсийн уур амьсгал эвдэж хаяачих гээд эвгүй юм билээ.Чацуу аяагүй бол би нэг насаар дүү болох нэг ЛиМНукс ын гишүүн намайг "ах" гэж дуудаад байсан :D
За энд нэг ингэж зарлаж аваад сэтгэл амаръя.

Тэгээд зарим бусад гишүүд буюу ах нартаа хэлэхэд 18 тай нусгай опенофисын орчуулгад оролцсон гээд юм яриад яваад байхад та нар минь шантралгүй зүтгээрэй.

Одоо....

2009-03-21T17:53:00.000+09:00

Анх тооцоолуур(Дөлөө ахын хэрэглэдэгээр хэрэглэж эхэлж байна) дээр хэзээ сууж байснаа санадаггүй юм.Ямар ч гэж 386 дээр тоглож байгаад зургаа даруулчихсан зураг манай гэрийн зургийн цомогт байдаг юм.Тэгээд хамгийн анх интернэтэд холбогдож эхэлсэн үе гэвэл 97 98 он хавьцаа юмуу даа Пентиум 2 дээрээс 19kb ийн хурдтай дотроо нээх чанга дуугардаг модемтой тооцоолуур дээрээс hotmail руу холбогдож и-мэйл бичдэг болсон юм.За тэгээд тэр цагаас хойш явсаар БНСУ д очоод л ёстой жинхэнэ тооцоолуур гэдгийг хэрэглэж сурсан даа.
Ингээд харахаар хүн сайн байна уу муу байна уу орчиндоо зохицоод л муу ч байсан сэтгээд дээшлээд явчихдаг байгаа юм даа.Энд байхдаа би гэдэг хүн чинь найзууд дундаа ер нь муухан мэдээллийн технологиор төгссөн ах нараас л илүү хэмжээний мэдлэгтэй байсан чинь урд очоод өөрийгөө "нус" гэдэгээ мэдэж байгаамдаа.Энд би хотныхоо атмаан байлаа гэж бодоход цаашаа гараад сумын атмаан, аймгийн атмаан гэх мэтээр томрох болно гэдгийг хараахан таниагүй байж.
Одоо харин харахад хэдэн жилийн өмнөхийг бодоход Монголын тал нутаг илүү нээлттэй болж тооцоолуур, интернэт гэж зүйлүүдийг ихэнх хүмүүс мэддэг бүр өдөр тутмын хэрэгцээ нь болчихож.Гагцхүү бүрэн дүүрэн ашиглаж л чадахгүй харагдаад байх шиг.Учир нь нөгөө л хэлний бэрхшээл.Өдөр болгон давтан үйлддэг зарим нэг тушаал нь ажиллахаа байхад л нөгөө муу нэрт вирус гэдэг эд миний тооцоолуурт ороод ирлээ форматлаад өгөөч гэж ярих нь тэр.Гэтэл тэр нь энгийн зөрөө байх нь олонтаа.Нутаг дээрээ бид дэлхийн хэл ч гэлээ Англи хэл гэдэг харь хэлээр энэ тооцоолуур гэдгийг хэрэглэж байна.
Зарим хүмүүс дэлхийн хэл болсон Англи гэж энэ хэлийг сураад тооцоолуураа Англи дээр хэрэглэвэл бидэнд хэрэгтэй гэх.Гэвч сурч чадахгүй сурах хэрэггүй хүмүүс яах вэ?Дөлмандах ах ингэж хэлж билээ.Өвөө маань өөрийн бичиг цаасны ажилаа хэнээс ч энэ юу гэж байна гэж асуулгүйгээр шивээд хэвлээд мэдээгээ үздэг байхыг хүсэж байна гэж.
Мөн би ч гэсэн миний эмээ гадаадад байдаг охин руугаа захиа явуулахын тулд хэн нэгэнд хэлж бичүүлэх биш өөрийн гараараа өөрийн үгээ бичихийг хүсэж байна.Сургуульд орох гэж байгаа нэг жаахан дүү маань "я-яв- явуу- явуул-явуулах- явуулах гэж байна энийг дарвал захиа явуулах юм байна" гээд хэлэхийг хүсэж байна.
Тэгэхээр өөр 2.5 сая Монгол ахан дүүсээсээ арай түрүүлж энэ мэдээллийн технологи руу орсон бид бусад ахан дүүстээ эх хэл дээрээ тооцоолуурыг ашиглах талд үнэн сэтгэлээсээ нэгдэж ажиллах хэрэгтэй байна.
Удахгүй Монгол Гноме гийн орчуулга хүссэн хүсээгүй цаг нь болоод эхлэх гэж байна.Хэрэв та Англи хэлний мэдлэгтэй бол энэхүү орчуулгад оролцохыг урьж байна.

Moving back to blogspot

2009-02-28T23:24:00.000+09:00

#include

main()

{

printf("Hello blogger.com,I am back");

}

I used to write a blog on my blogspot account.But one of my friend recommended me to use a Mongolian blog site which is bblog.mn. Well it was good;however, the more it gets new users it's server started to encounter a problem.

So I moved back here.I will try to write in English as possible.But I am Mongolian so any tips or lessons can be posted in Mongolian :D